دوره جامع آموزش طراحی وب با HTML، CSS و JavaScript
دوره جامع آموزش طراحی وب با HTML، CSS و JavaScript
اگر میخواهید طراحی وبسایت را از صفر شروع کنید و یاد بگیرید صفحات اینترنتی چگونه ساخته میشوند، این دوره نقطه شروع مناسبی برای شماست.
در دوره جامع آموزش طراحی وب مجتمع فنی و آموزشی گام فردا، سه فناوری اصلی دنیای وب یعنی HTML، CSS و JavaScript را بهصورت مرحلهبهمرحله و همراه با تمرینهای عملی یاد میگیرید.
در این دوره چه مهارتهایی کسب میکنید؟
۱. آموزش HTML
با ساختار صفحات وب آشنا میشوید و یاد میگیرید چگونه متن، تصویر، لینک، جدول، فرم و بخشهای مختلف یک صفحه اینترنتی را ایجاد کنید.
۲. آموزش CSS
یاد میگیرید ظاهر صفحات وب را طراحی کنید؛ از رنگبندی، فونت و فاصلهگذاری گرفته تا چیدمان عناصر، طراحی کارتها و واکنشگرا کردن صفحات برای نمایش در موبایل و کامپیوتر.
۳. آموزش JavaScript
با مفاهیم اولیه برنامهنویسی در وب آشنا میشوید و یاد میگیرید چگونه به صفحات وب قابلیت تعامل اضافه کنید؛ مانند واکنش به کلیک، بررسی اطلاعات فرمها و تغییر محتوای صفحه.
روش آموزش در گام فردا
آموزشها بهصورت مرحلهبهمرحله و کاربردی طراحی شدهاند تا هنرجو بتواند همزمان با یادگیری مفاهیم، آنها را در عمل اجرا کند.
در طول دوره، تمرینها و پروژههایی انجام میدهید که به درک بهتر HTML، CSS و JavaScript کمک میکنند.
این دوره مناسب چه افرادی است؟
- افرادی که هیچ تجربهای در طراحی وب ندارند.
- علاقهمندان به یادگیری طراحی سایت.
- دانشجویان و هنرجویان رشته کامپیوتر.
- افرادی که قصد دارند مسیر ورود به بازار کار طراحی وب را آغاز کنند.
- کسانی که میخواهند در ادامه به سراغ طراحی سایت حرفهایتر و توسعه وب بروند.
مسیر یادگیری پس از این دوره
یادگیری HTML، CSS و JavaScript نقطه شروع ورود شما به دنیای طراحی و توسعه وب است. اما این مسیر میتواند فراتر از طراحی صفحات وب ادامه پیدا کند.
پس از گذراندن این دوره، میتوانید مهارتهای خود را در مسیرهای زیر توسعه دهید:
- PHP: یادگیری برنامهنویسی سمت سرور برای ساخت وبسایتهای پویا و ایجاد قابلیتهایی مانند ثبتنام کاربران، ورود به حساب کاربری و پردازش اطلاعات.
- SQL و پایگاه داده: یادگیری مدیریت و سازماندهی اطلاعات، ذخیره دادهها و ارتباط با پایگاه داده برای ساخت وبسایتها و سامانههای کاربردی.
- WordPress: آشنایی عمیقتر با سیستم مدیریت محتوای وردپرس و توسعه وبسایتهای حرفهای.
- فریمورکها و ابزارهای پیشرفته: ادامه مسیر با ابزارها و فناوریهای جدید توسعه وب و ساخت پروژههای حرفهایتر.
با طی کردن این مسیر آموزشی، میتوانید از طراحی صفحات ساده وب به سمت توسعه وبسایتهای پویا و سامانههای تحت وب حرکت کنید.
مجتمع فنی و آموزشی گام فردا
آموزش مهارتهای کاربردی با هدف آمادهسازی هنرجویان برای ورود به بازار کار؛ زیر نظر سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور.
در این فصل با دنیای وب، نحوه عملکرد وبسایتها و زبان HTML آشنا میشوید. از ساختار اولیه صفحات وب شروع میکنید و یاد میگیرید چگونه عناصر مختلف مانند متن، تصویر، لینک، جدول و فرم را در صفحات اینترنتی ایجاد کنید.
آشنایی با دنیای وب و نحوه عملکرد وبسایتها ویدئو
آشنایی با اینترنت، وب، مرورگر، سرور، دامنه و هاست و شناخت مسیر ارتباط کاربران با وبسایتها.
معرفی HTML و ساختار اولیه یک سند HTML ویدئو
آشنایی با زبان HTML، ساختار استاندارد صفحات وب و ایجاد اولین فایل HTML برای نمایش در مرورگر.
معرفی HTML و ساختار اولیه یک سند HTML
در این جلسه با HTML بهعنوان زبان اصلی ساختاردهی صفحات وب آشنا میشویم و یاد میگیریم یک صفحه وب چگونه ساخته میشود.
سرفصلهای این جلسه
۱. HTML چیست و چه کاربردی در طراحی وب دارد؟
۲. آیا HTML یک زبان برنامهنویسی است؟
۳. آشنایی با تگ (Tag)، عنصر (Element) و ویژگی (Attribute)
۴. ساختار استاندارد یک سند HTML
۵. معرفی تگهای اصلی:
<!DOCTYPE html><html><head><title><body>
۶. نقش بخش Head و Body در صفحات وب
۷. آشنایی با ویرایشگر کد و ابزارهای موردنیاز برای شروع
۸. ساخت و ذخیره اولین فایل HTML
۹. اجرای فایل HTML در مرورگر
تمرین عملی
یک فایل با نام index.html ایجاد کنید و ساختار اولیه یک سند HTML را در آن بنویسید.
سپس یک عنوان برای صفحه انتخاب کنید، یک متن ساده در بخش Body قرار دهید و نتیجه را در مرورگر مشاهده کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید یک فایل HTML استاندارد ایجاد کنید، بخشهای اصلی آن را بشناسید و اولین صفحه وب خود را در مرورگر اجرا کنید.
آشنایی با تگها، عناصر و ویژگیها در HTML ویدئو
یادگیری نحوه نوشتن تگها، ساخت عناصر HTML، ویژگیهای آنها و شناخت تگهای باز، بسته و خودبسته.
آشنایی با تگها، عناصر و ویژگیها در HTML
در این جلسه با اجزای اصلی زبان HTML آشنا میشویم و یاد میگیریم مرورگر چگونه کدهای HTML را تفسیر و نمایش میدهد.
سرفصلهای این جلسه
۱. مفهوم تگ (Tag) در HTML
۲. ساختار تگ باز و تگ بسته
۳. تفاوت تگ و عنصر (Element)
۴. آشنایی با تگهای تو در تو (Nested Elements)
۵. مفهوم ویژگی (Attribute) و کاربرد آن
۶. آشنایی با ویژگیهای عمومی مانند:
idclasstitlestyle
۷. آشنایی با تگهای خودبسته مانند:
<br><hr><img>
۸. نحوه نوشتن صحیح و مرتب کدهای HTML
۹. بررسی خطاهای رایج در نوشتن تگها و ساختار عناصر
تمرین عملی
یک فایل HTML ایجاد کنید و در آن موارد زیر را پیادهسازی کنید:
یک عنوان با تگ
h1یک پاراگراف با تگ
pیک خط جداکننده با تگ
hrیک شکست خط با تگ
brاستفاده از ویژگیهای
idوclassبرای عناصر
سپس کد را در مرورگر اجرا و نتیجه را بررسی کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید ساختار تگها و عناصر HTML را تشخیص دهید، ویژگیهای مناسب را به آنها اضافه کنید و کدهای HTML را بهصورت اصولی بنویسید.
عنوانها، پاراگرافها و قالببندی متن در HTML ویدئو
آموزش ایجاد عنوانها، پاراگرافها، متنهای برجسته و تأکیدی و نحوه سازماندهی محتوای متنی در صفحات وب.
عنوانها، پاراگرافها و قالببندی متن در HTML
در این جلسه یاد میگیریم چگونه محتوای متنی صفحات وب را با استفاده از تگهای HTML ایجاد، دستهبندی و قالببندی کنیم تا صفحات ساختار منظم و خوانایی داشته باشند.
سرفصلهای این جلسه
۱. آشنایی با تگهای عنوان از h1 تا h6
۲. تفاوت سطح عنوانها و کاربرد هرکدام
۳. ایجاد پاراگراف با تگ p
۴. ایجاد شکست خط با تگ br
۵. ایجاد خط افقی با تگ hr
۶. برجسته کردن متن با تگهای strong و b
۷. تأکید بر متن با تگهای em و i
۸. نمایش متن حذفشده و اضافهشده با تگهای del و ins
۹. آشنایی با تگهای mark و small
۱۰. اصول سازماندهی و ساختاردهی محتوای متنی در صفحه وب
تمرین عملی
یک صفحه HTML با موضوع «معرفی مجتمع فنی و آموزشی گام فردا» ایجاد کنید.
در این صفحه:
یک عنوان اصلی با
h1بنویسید.برای بخشهای مختلف از عنوانهای
h2وh3استفاده کنید.چند پاراگراف با تگ
pایجاد کنید.بخشی از متن را با
strongبرجسته کنید.از
emبرای تأکید بر یک عبارت استفاده کنید.با
hrبخشهای مختلف را از هم جدا کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید محتوای متنی یک صفحه وب را با ساختار استاندارد HTML ایجاد و سازماندهی کنید.
ایجاد لینکها و کار با مسیر فایلها در HTML ویدئو
آموزش ایجاد لینکهای داخلی و خارجی، اتصال صفحات به یکدیگر، لینک ایمیل و تلفن و آشنایی با مسیرهای نسبی و مطلق فایلها.
ایجاد لینکها و کار با مسیر فایلها در HTML
در این جلسه یاد میگیریم چگونه صفحات وب را به یکدیگر متصل کنیم و با استفاده از لینکها، کاربران را به صفحات، وبسایتها و منابع مختلف هدایت کنیم.
سرفصلهای این جلسه
۱. مفهوم لینک و کاربرد آن در وبسایتها
۲. معرفی تگ a و ویژگی href
۳. ایجاد لینک به صفحات داخلی وبسایت
۴. ایجاد لینک به وبسایتهای خارجی
۵. آشنایی با ویژگی target و مقدار _blank
۶. ایجاد لینک ایمیل با mailto
۷. ایجاد لینک تماس تلفنی با tel
۸. آشنایی با مسیر مطلق (Absolute Path) و مسیر نسبی (Relative Path)
۹. اتصال چند صفحه HTML به یکدیگر
۱۰. آشنایی مقدماتی با لینکهای درونصفحهای و شناسه id
تمرین عملی
یک وبسایت ساده با سه فایل HTML ایجاد کنید:
index.htmlبرای صفحه اصلیabout.htmlبرای صفحه درباره ماcontact.htmlبرای صفحه تماس با ما
در هر صفحه لینکهایی برای رفتن به دو صفحه دیگر ایجاد کنید.
همچنین یک لینک به وبسایت گام فردا، یک لینک ایمیل و یک لینک تماس تلفنی بسازید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید صفحات مختلف یک وبسایت را به یکدیگر متصل کنید، لینکهای کاربردی بسازید و مسیر فایلها را بهدرستی در HTML به کار ببرید.
درج تصاویر و کار با ویژگیهای تصویر در HTML ویدئو
آموزش نمایش تصاویر در صفحات وب، استفاده از تگ img، تعیین مسیر تصاویر، تنظیم ابعاد و آشنایی با متن جایگزین تصاویر.
درج تصاویر و کار با ویژگیهای تصویر در HTML
در این جلسه یاد میگیریم چگونه تصاویر را در صفحات وب نمایش دهیم و با ویژگیهای مهم تگ تصویر آشنا شویم.
سرفصلهای این جلسه
۱. اهمیت تصاویر در طراحی صفحات وب
۲. معرفی تگ img
۳. آشنایی با ویژگی src و تعیین مسیر تصویر
۴. آشنایی با ویژگی alt و اهمیت متن جایگزین
۵. تنظیم عرض و ارتفاع تصویر با ویژگیهای width و height
۶. استفاده از مسیر نسبی و مطلق برای تصاویر
۷. آشنایی با فرمتهای تصویری رایج مانند JPG، PNG، GIF، SVG و WebP
۸. نکات مهم در انتخاب و استفاده از تصاویر مناسب برای وب
۹. آشنایی مقدماتی با تصویر واکنشگرا و ویژگی srcset
تمرین عملی
یک صفحه HTML با موضوع معرفی یک کسبوکار ایجاد کنید.
در این صفحه:
یک تصویر برای معرفی کسبوکار قرار دهید.
برای تصویر متن جایگزین مناسب بنویسید.
ابعاد تصویر را مشخص کنید.
تصاویر را از یک پوشه جداگانه با نام
imagesفراخوانی کنید.حداقل دو تصویر با مسیرهای متفاوت نمایش دهید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید تصاویر را بهدرستی در صفحات وب قرار دهید، مسیر آنها را مدیریت کنید و ویژگیهای مهم تصاویر را به کار ببرید.
ایجاد فهرستها و جدولها در HTML ویدئو
ساخت فهرستهای مرتب و نامرتب، فهرستهای تو در تو و جدولهای HTML برای نمایش منظم اطلاعات.
ایجاد فهرستها و جدولها در HTML
در این جلسه با دو ابزار مهم HTML برای سازماندهی و نمایش اطلاعات آشنا میشویم: فهرستها و جدولها.
فهرستها برای نمایش مجموعهای از موارد مانند خدمات، امکانات و مراحل انجام کار استفاده میشوند. جدولها نیز امکان نمایش اطلاعات مرتبط را در قالب سطرها و ستونها فراهم میکنند.
سرفصلهای آموزشی
۱. ایجاد فهرست نامرتب
آشنایی با تگهای:
ulبرای ایجاد فهرست نامرتبliبرای تعریف هر مورد از فهرست
۲. ایجاد فهرست مرتب
آشنایی با تگ:
olبرای ایجاد فهرست شمارهگذاریشده
بررسی تفاوت فهرست مرتب و نامرتب و کاربرد هرکدام.
۳. ساخت فهرستهای تو در تو
یادگیری نحوه قرار دادن یک فهرست درون فهرست دیگر و ایجاد ساختارهای چندسطحی.
۴. ایجاد جدول در HTML
آشنایی با تگهای اصلی جدول:
tableبرای ایجاد جدولtrبرای تعریف سطرthبرای سلول عنوانtdبرای سلول اطلاعات
۵. سازماندهی ساختار جدول
آشنایی با تگهای:
theadبرای بخش عنوان جدولtbodyبرای محتوای اصلیtfootبرای بخش پایانی جدولcaptionبرای عنوان جدول
۶. ترکیب سلولهای جدول
آشنایی با ویژگیهای:
colspanبرای ادغام افقی سلولهاrowspanبرای ادغام عمودی سلولها
تمرین عملی
یک صفحه برای معرفی خدمات مجتمع فنی و آموزشی گام فردا طراحی کنید.
در این صفحه:
۱. یک فهرست نامرتب از خدمات آموزشی ایجاد کنید.
۲. یک فهرست مرتب از مراحل ثبتنام هنرجویان بسازید.
۳. یک فهرست تو در تو برای نمایش دستهبندی دورهها ایجاد کنید.
۴. جدولی شامل نام دوره، مدت آموزش و نوع دوره طراحی کنید.
۵. برای جدول از عنوان ستونها و ساختار مناسب استفاده کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند فهرستهای مختلف و جدولهای استاندارد HTML را ایجاد کند و اطلاعات را به شکلی منظم و قابل فهم در صفحات وب نمایش دهد.
ساخت فرمهای HTML و دریافت اطلاعات کاربران ویدئو
آموزش ساخت فرمهای ورود اطلاعات، استفاده از انواع فیلدهای ورودی، دکمهها و روش دریافت اطلاعات از کاربران در صفحات وب.
ساخت فرمهای HTML و دریافت اطلاعات کاربران
فرمها یکی از مهمترین بخشهای تعاملی وبسایتها هستند. کاربران از طریق فرمها میتوانند اطلاعات خود را وارد کنند، ثبتنام کنند، پیام ارسال کنند یا در دورههای آموزشی درخواست مشاوره بدهند.
در این جلسه یاد میگیریم چگونه با استفاده از HTML فرمهای کاربردی طراحی کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با فرمها در HTML
کاربرد فرم در وبسایتها
معرفی تگ
formآشنایی با ویژگیهای
actionوmethodتفاوت روشهای
GETوPOST
۲. ایجاد فیلدهای ورودی
آشنایی با تگ input و انواع آن:
textبرای دریافت متنpasswordبرای رمز عبورemailبرای آدرس ایمیلnumberبرای دریافت عددtelبرای شماره تلفنdateبرای انتخاب تاریخfileبرای انتخاب فایلradioبرای انتخاب یک گزینهcheckboxبرای انتخاب چند گزینه
۳. ایجاد برچسب و راهنمای ورودی
استفاده از تگ
labelویژگی
placeholderویژگی
nameویژگی
valueویژگی
required
۴. ایجاد فهرست انتخابی
آشنایی با تگهای:
selectoption
برای ایجاد فهرستهای کشویی و انتخاب گزینهها.
۵. دریافت متن چندخطی
آشنایی با تگ textarea برای دریافت پیامها و توضیحات طولانی کاربران.
۶. ایجاد دکمههای فرم
submitبرای ارسال فرمresetبرای پاک کردن اطلاعات واردشدهآشنایی با نحوه استفاده از دکمهها
۷. اعتبارسنجی اولیه فرمها
استفاده از ویژگی
requiredتعیین حداقل و حداکثر طول متن
محدود کردن مقادیر عددی
بررسی اولیه قالب ایمیل
تمرین عملی
یک فرم ثبتنام هنرجو برای مجتمع فنی و آموزشی گام فردا طراحی کنید.
فرم باید شامل موارد زیر باشد:
۱. نام و نام خانوادگی
۲. شماره تلفن همراه
۳. آدرس ایمیل
۴. انتخاب دوره آموزشی موردنظر
۵. تعیین نوع دوره (حضوری یا آنلاین)
۶. انتخاب جنسیت
۷. بخش توضیحات و درخواست مشاوره
۸. دکمه ثبت اطلاعات
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند فرمهای استاندارد HTML طراحی کند، انواع ورودیها را بشناسد و اطلاعات موردنیاز را از کاربران دریافت کند.
نکته: در این مرحله فرمها را با HTML میسازیم. ذخیرهسازی اطلاعات و ارسال واقعی آنها به سرور در مباحث پیشرفتهتر برنامهنویسی وب بررسی خواهد شد.
عناصر معنایی HTML5 و ساخت صفحه وب نهایی ویدئو
آشنایی با عناصر معنایی HTML5، ساختاردهی استاندارد صفحات وب و ترکیب آموختههای HTML در طراحی یک صفحه وب کامل.
عناصر معنایی HTML5 و ساخت صفحه وب نهایی
تا اینجا با تگهای اصلی HTML، متنها، لینکها، تصاویر، فهرستها، جدولها و فرمها آشنا شدیم.
در این جلسه یاد میگیریم چگونه از عناصر معنایی HTML5 برای ایجاد ساختاری منظم، استاندارد و قابل فهم برای مرورگرها و موتورهای جستوجو استفاده کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با HTML5 و عناصر معنایی
مفهوم عناصر معنایی (Semantic Elements)
تفاوت عناصر معنایی و غیرمعنایی
اهمیت ساختار استاندارد در طراحی وب
تأثیر ساختار مناسب بر دسترسپذیری و سئو
۲. معرفی عناصر معنایی HTML5
آشنایی با تگهای زیر:
headerبرای سربرگ صفحهnavبرای منوی ناوبریmainبرای محتوای اصلیsectionبرای بخشبندی محتواarticleبرای محتوای مستقلasideبرای محتوای جانبیfooterبرای پانوشت صفحه
۳. طراحی ساختار استاندارد یک صفحه وب
تقسیم صفحه به بخشهای اصلی
ایجاد سربرگ و منوی سایت
ساخت بخش محتوای اصلی
ایجاد بخشهای مختلف محتوا
طراحی پانوشت صفحه
۴. آشنایی با ویژگیهای دسترسپذیری
اهمیت ساختار صحیح عنوانها
استفاده مناسب از متن جایگزین تصاویر
انتخاب عناصر HTML متناسب با کاربرد آنها
کمک به درک بهتر محتوا توسط ابزارهای کمکی
۵. جمعبندی مباحث HTML
مرور کاربردی موضوعات جلسات گذشته:
ساختار سند HTML
تگها و ویژگیها
متن و عنوانها
لینکها و مسیر فایلها
تصاویر
فهرستها و جدولها
فرمها
عناصر معنایی HTML5
تمرین عملی پایان فصل
یک صفحه معرفی برای مجتمع فنی و آموزشی گام فردا طراحی کنید.
صفحه باید شامل بخشهای زیر باشد:
۱. سربرگ شامل نام مجموعه و لوگو
۲. منوی ناوبری شامل خانه، درباره ما، دورهها و تماس با ما
۳. بخش معرفی مجموعه و خدمات آموزشی
۴. بخش معرفی دورههای کامپیوتر، حسابداری و گردشگری
۵. بخش معرفی مزایای شرکت در دورهها
۶. بخش اطلاعات تماس و فرم درخواست مشاوره
۷. پانوشت شامل اطلاعات و لینکهای ضروری
برای طراحی این صفحه از عناصر معنایی HTML5 استفاده کنید و فایلهای پروژه را در پوشههای منظم قرار دهید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند یک سند HTML استاندارد ایجاد کند، ساختار معنایی صفحات را تشخیص دهد و با ترکیب مباحث فصل اول، اسکلت یک وبسایت واقعی را طراحی کند.
نکته: در این فصل تمرکز بر ساختار و محتوای صفحات با HTML است. طراحی ظاهری حرفهای و رنگبندی صفحات را در فصل دوم با CSS انجام خواهیم داد.
در این فصل یاد میگیرید چگونه به صفحات HTML ظاهر حرفهای و جذاب ببخشید. با رنگها، فونتها، فاصلهگذاری، چیدمان عناصر و طراحی واکنشگرا آشنا میشوید و صفحات وب را برای نمایش در موبایل و کامپیوتر طراحی میکنید.
معرفی CSS و روشهای اتصال آن به HTML ویدئو
آشنایی با زبان CSS، کاربرد آن در طراحی ظاهر صفحات وب و یادگیری روشهای مختلف اتصال استایلها به اسناد HTML.
معرفی CSS و روشهای اتصال آن به HTML
در فصل اول یاد گرفتیم چگونه با HTML ساختار و محتوای صفحات وب را ایجاد کنیم. اما صفحات HTML بهتنهایی معمولاً ظاهر سادهای دارند.
برای تعیین رنگها، اندازه نوشتهها، فاصلهها، چیدمان عناصر و طراحی ظاهری صفحات از CSS استفاده میکنیم.
در این جلسه با CSS آشنا میشویم و یاد میگیریم چگونه آن را به صفحات HTML متصل کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با CSS
CSS چیست و چه کاربردی دارد؟
تفاوت وظایف HTML و CSS
نقش CSS در طراحی وب
آشنایی با مفهوم Rule، Selector و Declaration
ساختار کلی یک دستور CSS
۲. ساختار دستورات CSS
آشنایی با اجزای یک دستور:
Selector برای انتخاب عنصر
Property برای تعیین ویژگی
Value برای مشخص کردن مقدار
Declaration برای تعریف ویژگی و مقدار آن
۳. روش اول: استایلدهی درونخطی (Inline CSS)
استفاده از ویژگی
styleدر تگهای HTMLتغییر رنگ، اندازه و ظاهر یک عنصر
بررسی مزایا و محدودیتهای این روش
۴. روش دوم: استایلدهی داخلی (Internal CSS)
استفاده از تگ
styleقرار دادن کدهای CSS در بخش
headاعمال استایل به عناصر مختلف صفحه
۵. روش سوم: استایلدهی خارجی (External CSS)
ایجاد فایل جداگانه با پسوند
.cssاتصال فایل CSS به HTML با تگ
linkآشنایی با ویژگیهای
relوhrefبررسی مزایای جداسازی کدهای HTML و CSS
۶. اولویت و ترتیب اعمال استایلها
آشنایی اولیه با مفهوم Cascade
بررسی تأثیر ترتیب قوانین CSS
آشنایی مقدماتی با اولویت استایلهای مختلف
تمرین عملی
یک فایل HTML با نام index.html و یک فایل CSS با نام style.css ایجاد کنید.
سپس:
۱. یک عنوان اصلی و دو پاراگراف در HTML قرار دهید.
۲. با روش Inline رنگ یک متن را تغییر دهید.
۳. با روش Internal رنگ پسزمینه صفحه را تغییر دهید.
۴. با روش External برای عنوانها، پاراگرافها و پسزمینه صفحه استایل تعریف کنید.
۵. نتیجه سه روش را در مرورگر مشاهده و با یکدیگر مقایسه کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید مفهوم CSS را درک کند، ساختار دستورات آن را بشناسد و بتواند هر سه روش اتصال CSS به HTML را اجرا کند.
نکته مهم: در پروژههای واقعی، معمولاً استفاده از فایل CSS خارجی به دلیل نظم، قابلیت نگهداری و استفاده مجدد از کدها روش مناسبتری است.
انتخابگرها (Selectors) و نحوه اعمال استایل ویدئو
آموزش انتخاب عناصر HTML با استفاده از انتخابگرهای CSS، کار با کلاس و شناسه و یادگیری نحوه هدفگیری دقیق عناصر برای اعمال استایل.
انتخابگرها (Selectors) و نحوه اعمال استایل
در CSS برای اینکه ظاهر یک عنصر HTML را تغییر دهیم، ابتدا باید آن عنصر را انتخاب کنیم. انتخابگرها (Selectors) به ما کمک میکنند عناصر موردنظر را در صفحه پیدا کرده و ویژگیهای ظاهری دلخواه را روی آنها اعمال کنیم.
در این جلسه با انواع مهم انتخابگرها آشنا میشویم و یاد میگیریم چگونه عناصر مختلف یک صفحه وب را بهصورت دقیق استایلدهی کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. انتخابگر عنصر (Element Selector)
انتخاب عناصر با نام تگ HTML
استایلدهی به تمام عنوانها، پاراگرافها و لینکها
بررسی کاربرد و محدودیت انتخابگر عنصر
۲. انتخابگر کلاس (Class Selector)
آشنایی با ویژگی
classدر HTMLاستفاده از علامت نقطه
.در CSSاعمال یک استایل مشترک به چند عنصر
استفاده از چند کلاس برای یک عنصر
۳. انتخابگر شناسه (ID Selector)
آشنایی با ویژگی
idاستفاده از علامت
#در CSSانتخاب یک عنصر مشخص
تفاوت کاربرد
classوid
۴. انتخابگر عمومی (Universal Selector)
آشنایی با علامت
*انتخاب تمام عناصر صفحه
کاربرد آن در تنظیمات اولیه صفحات وب
۵. انتخابگر گروهی (Grouping Selector)
انتخاب چند عنصر بهصورت همزمان
استفاده از کاما برای گروهبندی انتخابگرها
جلوگیری از تکرار کدهای CSS
۶. انتخابگرهای ترکیبی (Combinators)
آشنایی با انتخابگرهای پرکاربرد:
انتخابگر فرزند مستقیم
>انتخابگر عناصر داخل یک عنصر (Descendant)
انتخابگر خواهر مجاور
+انتخابگر خواهرهای عمومی
~
۷. انتخابگر ویژگی (Attribute Selector)
انتخاب عناصر بر اساس ویژگیهای HTML
انتخاب ورودیهای فرم بر اساس نوع آنها
آشنایی با نمونههایی مانند
input[type="text"]
۸. اولویت انتخابگرها (Specificity)
مفهوم اولویت در CSS
مقایسه اولویت انتخابگر عنصر، کلاس و شناسه
آشنایی با تأثیر ترتیب قوانین و
!important
تمرین عملی
یک صفحه HTML برای معرفی دورههای آموزشی گام فردا ایجاد کنید.
در این صفحه:
۱. برای تمام عنوانها یک استایل عمومی تعریف کنید.
۲. برای کارتهای معرفی دوره از یک کلاس مشترک استفاده کنید.
۳. برای بخش معرفی اصلی صفحه یک شناسه اختصاصی در نظر بگیرید.
۴. برای لینکها و دکمهها کلاسهای جداگانه بسازید.
۵. با انتخابگرهای ترکیبی، فقط عناصر مشخصی را درون یک بخش استایلدهی کنید.
۶. با انتخابگر ویژگی، فیلدهای مختلف یک فرم را هدف قرار دهید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند عناصر HTML را با انتخابگرهای مختلف CSS هدف قرار دهد، تفاوت کلاس و شناسه را درک کند و استایلهای منظم و قابل استفاده مجدد بنویسد.
نکته: در پروژههای واقعی، استفاده صحیح از کلاسها یکی از مهمترین اصول طراحی CSS قابل نگهداری است. بهتر است برای استایلدهی گروهی به عناصر، بیشتر از class استفاده کنیم و id را برای مواردی که واقعاً به شناسه منحصربهفرد نیاز دارند به کار ببریم.
رنگها، پسزمینهها و فونتها در CSS ویدئو
آموزش تنظیم رنگ متن و پسزمینه، استفاده از کدهای رنگی، انتخاب فونت مناسب و کنترل ویژگیهای ظاهری نوشتهها در صفحات وب.
رنگها، پسزمینهها و فونتها در CSS
رنگبندی و انتخاب فونت مناسب نقش مهمی در زیبایی، خوانایی و هویت بصری یک وبسایت دارند.
در این جلسه یاد میگیریم چگونه با استفاده از CSS رنگ متنها، پسزمینه عناصر و ویژگیهای ظاهری نوشتهها را تنظیم کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با روشهای تعریف رنگ در CSS
استفاده از نام رنگها مانند
redوblueاستفاده از کد رنگی HEX مانند
#ff0000استفاده از مدل رنگی RGB
استفاده از مدل رنگی RGBA برای تعیین میزان شفافیت
آشنایی با مدل رنگی HSL
۲. تنظیم رنگ متن
ویژگی
colorتغییر رنگ عنوانها و پاراگرافها
ایجاد ترکیب رنگی مناسب برای متنها
توجه به خوانایی و تضاد رنگ متن با پسزمینه
۳. تنظیم پسزمینه عناصر
ویژگی
background-colorاستفاده از تصویر پسزمینه با
background-imageتنظیم نحوه تکرار تصویر با
background-repeatتنظیم اندازه تصویر با
background-sizeتنظیم موقعیت تصویر با
background-positionآشنایی با ویژگی ترکیبی
background
۴. آشنایی با ویژگیهای فونت
font-familyبرای انتخاب نوع فونتfont-sizeبرای تعیین اندازه نوشتهfont-weightبرای تعیین ضخامت نوشتهfont-styleبرای حالت معمولی یا موربآشنایی با واحدهای اندازهگیری مانند
px،emوrem
۵. تنظیم ظاهر و خوانایی متن
ویژگی
text-alignبرای تنظیم ترازبندیویژگی
text-decorationبرای زیرخط و حذف خطویژگی
text-transformبرای تغییر حالت حروف انگلیسیویژگی
line-heightبرای فاصله خطوطویژگی
letter-spacingبرای فاصله حروفویژگی
text-indentبرای تورفتگی ابتدای پاراگراف
۶. استفاده از فونتهای فارسی در وب
آشنایی با فونتهای فارسی مناسب وب
معرفی فرمتهای فونت مانند WOFF و WOFF2
استفاده از دستور
@font-faceتعریف فونت دلخواه برای یک وبسایت
انتخاب فونت مناسب برای خوانایی بهتر
تمرین عملی
یک صفحه معرفی دورههای آموزشی گام فردا طراحی کنید و موارد زیر را انجام دهید:
۱. برای عنوان اصلی رنگی مشخص انتخاب کنید.
۲. برای پسزمینه صفحه و کارتهای دوره رنگهای متفاوت تعیین کنید.
۳. برای هر بخش اندازه و ضخامت فونت مناسبی در نظر بگیرید.
۴. فاصله خطوط پاراگرافها را تنظیم کنید.
۵. یک تصویر را بهعنوان پسزمینه یکی از بخشها قرار دهید.
۶. یک فونت فارسی دلخواه را با استفاده از @font-face به صفحه اضافه کنید.
۷. ترکیب رنگی هماهنگ و خوانایی برای کل صفحه ایجاد کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند رنگها، پسزمینهها و فونتهای صفحات وب را با CSS مدیریت کند و ظاهر خوانا و هماهنگی برای محتوای یک وبسایت ایجاد کند.
نکته: در طراحی وب حرفهای، انتخاب رنگ و فونت فقط به زیبایی مربوط نیست؛ خوانایی محتوا، دسترسپذیری و هماهنگی بصری نیز اهمیت زیادی دارند.
حاشیهها، فاصلهها و ابعاد عناصر در CSS ویدئو
آموزش تنظیم حاشیه، فاصله داخلی و خارجی، عرض و ارتفاع عناصر و کنترل فضای اختصاصیافته به بخشهای مختلف صفحات وب.
حاشیهها، فاصلهها و ابعاد عناصر در CSS
یکی از مهمترین مهارتها در طراحی صفحات وب، مدیریت فضای اطراف عناصر و تعیین اندازه مناسب آنهاست.
با استفاده از CSS میتوانیم فاصله بین بخشها، فضای داخلی عناصر، حاشیهها و ابعاد قسمتهای مختلف یک صفحه را کنترل کنیم.
در این جلسه با ویژگیهای اصلی مربوط به فاصله و اندازه عناصر آشنا میشویم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با ویژگی Margin
مفهوم فاصله خارجی عناصر
ویژگی
marginتنظیم فاصله از چهار جهت
استفاده از مقادیر جداگانه
margin-top،margin-right،margin-bottomوmargin-leftمقداردهی با یک، دو، سه و چهار مقدار
آشنایی با
margin: autoو کاربرد آن در وسطچین کردن عناصر
۲. آشنایی با ویژگی Padding
مفهوم فاصله داخلی عناصر
ویژگی
paddingتنظیم فاصله داخلی از چهار جهت
ویژگیهای
padding-top،padding-right،padding-bottomوpadding-leftتفاوت Padding و Margin
۳. تنظیم حاشیه عناصر با Border
ویژگی
borderتعیین ضخامت حاشیه با
border-widthتعیین رنگ با
border-colorتعیین نوع خط با
border-styleتنظیم جداگانه حاشیه هر سمت
ویژگی
border-radiusبرای گرد کردن گوشهها
۴. تعیین عرض و ارتفاع عناصر
ویژگی
widthویژگی
heightتعیین حداقل عرض و ارتفاع با
min-widthوmin-heightتعیین حداکثر عرض و ارتفاع با
max-widthوmax-heightآشنایی با واحدهای اندازهگیری مانند
px،%،vwوvh
۵. کنترل نحوه نمایش و سرریز محتوا
آشنایی با ویژگی
overflowبررسی مقادیر
visible،hidden،scrollوautoجلوگیری از بیرونزدگی ناخواسته محتوا از محدوده عناصر
۶. آشنایی با سایه عناصر
استفاده از
box-shadowتعیین میزان جابهجایی سایه
تنظیم میزان پخش و محوشدگی
استفاده از سایه برای طراحی کارتها و بخشهای مختلف وبسایت
تمرین عملی
یک کارت معرفی دوره آموزشی برای وبسایت گام فردا طراحی کنید.
در این کارت:
۱. عرض و ارتفاع مناسبی تعیین کنید.
۲. با استفاده از padding بین محتوا و لبه کارت فاصله ایجاد کنید.
۳. با استفاده از margin فاصله کارت از سایر عناصر را تنظیم کنید.
۴. یک حاشیه رنگی با گوشههای گرد ایجاد کنید.
۵. با استفاده از box-shadow به کارت عمق بصری بدهید.
۶. چند کارت در کنار یکدیگر قرار دهید و فاصله آنها را تنظیم کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند اندازه عناصر، فاصلههای داخلی و خارجی، حاشیهها و سایهها را کنترل کند و بخشهای منظم و هماهنگی برای صفحات وب بسازد.
نکته مهم: در این جلسه تفاوت margin و padding را بهصورت تصویری آموزش دهید. این دو ویژگی از پایهایترین مفاهیم CSS هستند و در تمام مراحل طراحی وب کاربرد خواهند داشت.
مدل جعبهای (Box Model) در CSS ویدئو
آشنایی با ساختار جعبهای عناصر در CSS، بررسی اجزای Content، Padding، Border و Margin و یادگیری نحوه محاسبه اندازه واقعی عناصر در صفحات وب.
مدل جعبهای (Box Model) در CSS
در CSS هر عنصر HTML از دید مرورگر مانند یک جعبه در نظر گرفته میشود. به این ساختار مدل جعبهای یا Box Model گفته میشود.
درک این مفهوم به ما کمک میکند اندازه واقعی عناصر، فاصله آنها از یکدیگر و نحوه قرارگیری بخشهای مختلف صفحه را بهتر کنترل کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با مفهوم Box Model
چرا عناصر HTML به شکل جعبه در نظر گرفته میشوند؟
معرفی ساختار جعبهای در CSS
بررسی تأثیر Box Model بر چیدمان صفحات وب
۲. آشنایی با چهار بخش اصلی Box Model
Content
محتوای اصلی عنصر مانند متن، تصویر یا سایر عناصر داخلی.
Padding
فاصله داخلی بین محتوا و حاشیه عنصر.
Border
حاشیهای که دور Padding و Content قرار میگیرد.
Margin
فاصله خارجی عنصر تا عناصر اطراف آن.
۳. بررسی اندازه واقعی عناصر
نحوه محاسبه عرض و ارتفاع عناصر
تأثیر Padding بر اندازه عنصر
تأثیر Border بر اندازه نهایی
تفاوت اندازه تعیینشده با اندازه واقعی نمایش دادهشده
۴. آشنایی با ویژگی Box Sizing
معرفی ویژگی
box-sizingبررسی مقدار
content-boxبررسی مقدار
border-boxتفاوت محاسبه اندازه عناصر در دو حالت
استفاده از
box-sizing: border-boxبرای مدیریت سادهتر ابعاد
۵. بررسی رفتار عناصر در مرورگر
مشاهده مدل جعبهای با ابزار Developer Tools
استفاده از بخش Box Model در ابزار Inspect
بررسی اندازه Content، Padding، Border و Margin
پیدا کردن مشکلات فاصلهگذاری و اندازه عناصر
تمرین عملی
یک کارت معرفی دوره آموزشی برای وبسایت گام فردا طراحی کنید.
۱. برای کارت عرض مشخصی تعیین کنید.
۲. مقدار Padding و Border را به کارت اضافه کنید.
۳. اندازه واقعی کارت را در مرورگر بررسی کنید.
۴. مقدار box-sizing را بین content-box و border-box تغییر دهید.
۵. تفاوت اندازه کارت را مشاهده و یادداشت کنید.
۶. با استفاده از Developer Tools اجزای Box Model را بررسی کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند ساختار جعبهای عناصر را درک کند، اندازه واقعی آنها را محاسبه کند و با استفاده از box-sizing کنترل دقیقتری بر ابعاد و چیدمان صفحات وب داشته باشد.
نکته مهم: در طراحیهای امروزی معمولاً استفاده از box-sizing: border-box برای عناصر صفحه باعث میشود محاسبه ابعاد سادهتر و قابل پیشبینیتر باشد.
چیدمان عناصر با Flexbox در CSS ویدئو
آموزش چیدمان عناصر HTML با استفاده از Flexbox، تنظیم جهت و ترتیب عناصر، ایجاد فاصله و تراز کردن محتوا برای طراحی صفحات وب منظم و انعطافپذیر.
چیدمان عناصر با Flexbox در CSS
یکی از چالشهای مهم در طراحی صفحات وب، قرار دادن عناصر در کنار یکدیگر و تنظیم فاصله و موقعیت آنهاست.
Flexbox یکی از قابلیتهای قدرتمند CSS است که به ما کمک میکند عناصر را به شکل انعطافپذیر در یک ردیف یا ستون قرار دهیم و نحوه تراز شدن آنها را کنترل کنیم.
در این جلسه یاد میگیریم چگونه با Flexbox بخشهای مختلف یک وبسایت را طراحی کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با Flexbox
Flexbox چیست و چه کاربردی دارد؟
تفاوت چیدمان معمولی با Flexbox
مفهوم Container و Items
آشنایی با محور اصلی (Main Axis) و محور فرعی (Cross Axis)
۲. فعالسازی Flexbox
استفاده از
display: flexتبدیل یک عنصر به Flex Container
بررسی تأثیر Flexbox بر عناصر فرزند
۳. تنظیم جهت قرارگیری عناصر
آشنایی با ویژگی flex-direction و مقادیر آن:
rowrow-reversecolumncolumn-reverse
۴. تنظیم تراز عناصر در محور اصلی
آشنایی با ویژگی justify-content و مقادیر پرکاربرد:
flex-startflex-endcenterspace-betweenspace-aroundspace-evenly
۵. تنظیم تراز عناصر در محور فرعی
آشنایی با ویژگی align-items و مقادیر:
stretchflex-startflex-endcenterbaseline
۶. کنترل فاصله و چندخطی شدن عناصر
استفاده از ویژگی
gapاستفاده از
row-gapوcolumn-gapآشنایی با ویژگی
flex-wrapبررسی نحوه انتقال عناصر به ردیف بعدی
۷. تنظیم رفتار عناصر فرزند
ویژگی
flex-growویژگی
flex-shrinkویژگی
flex-basisاستفاده از دستور ترکیبی
flexتغییر ترتیب نمایش با
orderآشنایی با ویژگی
align-self
۸. کاربردهای عملی Flexbox
طراحی منوی افقی وبسایت
قرار دادن کارتهای دوره در کنار یکدیگر
وسطچین کردن محتوا
طراحی سربرگ و بخشهای مختلف صفحه
ایجاد چیدمان انعطافپذیر برای اندازههای مختلف صفحه
تمرین عملی
یک بخش نمایش دورههای آموزشی گام فردا طراحی کنید.
۱. یک Container ایجاد کنید و با display: flex چیدمان آن را فعال کنید.
۲. سه کارت برای دورههای کامپیوتر، حسابداری و گردشگری بسازید.
۳. کارتها را در یک ردیف قرار دهید.
۴. با justify-content نحوه توزیع کارتها را تغییر دهید.
۵. با align-items تراز عمودی عناصر را تنظیم کنید.
۶. با gap فاصله بین کارتها را تعیین کنید.
۷. با flex-wrap کاری کنید که در صورت کمبود فضا، کارتها به ردیف بعدی منتقل شوند.
۸. اندازه و رفتار کارتها را با ویژگیهای Flexbox تنظیم کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند با Flexbox عناصر صفحات وب را در ردیفها و ستونها مرتب کند، فاصله و تراز آنها را تنظیم کند و بخشهای انعطافپذیری مانند منوها و کارتهای دوره بسازد.
نکته مهم: در طراحی وب، Flexbox برای چیدمان یکبعدی عناصر (در یک ردیف یا ستون) بسیار کاربردی است. در جلسه بعد با CSS Grid آشنا میشویم که برای چیدمانهای دوبعدی و شبکهای مناسبتر است.
آشنایی با CSS Grid و ساختارهای چندستونه ویدئو
آموزش ایجاد چیدمانهای دوبعدی با CSS Grid، تعریف سطر و ستون، تعیین فاصله بین عناصر و طراحی ساختارهای شبکهای برای صفحات وب.
آشنایی با CSS Grid و ساختارهای چندستونه
در جلسه قبل با Flexbox آشنا شدیم و یاد گرفتیم چگونه عناصر را در یک ردیف یا ستون مرتب کنیم.
اما گاهی لازم است عناصر صفحه را بهصورت همزمان در چند سطر و ستون قرار دهیم. CSS Grid ابزاری قدرتمند برای ایجاد چنین چیدمانهایی است.
در این جلسه یاد میگیریم چگونه با استفاده از Grid ساختارهای شبکهای و چندستونه طراحی کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با CSS Grid
CSS Grid چیست و چه کاربردی دارد؟
تفاوت Grid و Flexbox
مفهوم Grid Container و Grid Items
آشنایی با ساختار سطرها و ستونها
۲. فعالسازی سیستم Grid
استفاده از
display: gridایجاد یک Grid Container
بررسی نحوه قرارگیری عناصر فرزند
۳. تعریف ستونها و سطرها
ویژگی
grid-template-columnsویژگی
grid-template-rowsتعیین تعداد و اندازه ستونها
تعیین ارتفاع سطرها
آشنایی با واحد
frاستفاده از
repeat()
۴. تنظیم فاصله بین عناصر
استفاده از
gapویژگی
row-gapویژگی
column-gapتنظیم فاصله بین سطرها و ستونها
۵. تعیین موقعیت عناصر در Grid
آشنایی با
grid-columnآشنایی با
grid-rowتعیین محدوده قرارگیری عناصر
ترکیب چند سلول برای ایجاد بخشهای بزرگتر
۶. آشنایی با قابلیتهای پیشرفته Grid
استفاده از
minmax()استفاده از
auto-fitوauto-fillآشنایی با
grid-template-areasنامگذاری بخشهای مختلف چیدمان
ایجاد ساختارهای منعطف و قابل توسعه
۷. کاربردهای عملی CSS Grid
طراحی گالری تصاویر
نمایش کارتهای دوره آموزشی
ساخت صفحههای چندبخشی
طراحی چیدمان شبکهای برای وبسایت
ایجاد ساختارهای چندستونه
تمرین عملی
یک بخش نمایش دورههای آموزشی گام فردا طراحی کنید.
۱. یک Container با display: grid ایجاد کنید.
۲. سه ستون برای نمایش کارتهای دوره در نظر بگیرید.
۳. برای هر کارت عرض و فاصله مناسبی تعیین کنید.
۴. با استفاده از gap فاصله بین کارتها را تنظیم کنید.
۵. یکی از کارتها را در چند ستون یا سطر گسترش دهید.
۶. با استفاده از repeat() و minmax() چیدمان را انعطافپذیر کنید.
۷. نتیجه را در اندازههای مختلف صفحه بررسی کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند با CSS Grid چیدمانهای دوبعدی ایجاد کند، تعداد و اندازه سطرها و ستونها را مدیریت کند و ساختارهای شبکهای مناسبی برای صفحات وب طراحی کند.
نکته مهم: Flexbox بیشتر برای چیدمان یکبعدی و Grid برای چیدمان دوبعدی مناسب است. البته این دو ابزار میتوانند در یک صفحه وب بهصورت ترکیبی استفاده شوند.
طراحی واکنشگرا (Responsive Design) و Media Query ویدئو
آموزش طراحی صفحات وب سازگار با اندازههای مختلف نمایشگر، استفاده از Media Query و واحدهای اندازهگیری منعطف برای ایجاد تجربه کاربری مناسب در موبایل، تبلت و کامپیوتر.
طراحی واکنشگرا (Responsive Design) و Media Query
امروزه کاربران از دستگاههای مختلفی مانند موبایل، تبلت، لپتاپ و کامپیوتر برای مشاهده وبسایتها استفاده میکنند.
اگر یک صفحه وب فقط برای نمایشگرهای بزرگ طراحی شده باشد، ممکن است در موبایل بهدرستی نمایش داده نشود.
طراحی واکنشگرا یا Responsive Design به ما کمک میکند صفحات وب را به شکلی طراحی کنیم که متناسب با اندازه نمایشگر کاربران تغییر کنند.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با Responsive Design
مفهوم طراحی واکنشگرا
اهمیت نمایش صحیح وبسایت در موبایل و تبلت
تفاوت طراحی ثابت و واکنشگرا
آشنایی با مفهوم Mobile First
بررسی نمونه وبسایتها در اندازههای مختلف نمایشگر
۲. تنظیمات اولیه برای طراحی واکنشگرا
آشنایی با تگ
meta viewportاهمیت تنظیم عرض صفحه بر اساس دستگاه
بررسی تأثیر تنظیمات اولیه HTML بر نمایش موبایل
۳. آشنایی با واحدهای اندازهگیری منعطف
تفاوت
pxو%استفاده از
vwوvhآشنایی با
remوemاستفاده از
min-widthوmax-widthاستفاده از
min()،max()وclamp()برای اندازههای منعطف
۴. آشنایی با Media Query
مفهوم Media Query
ساختار دستور
@mediaتعیین شرایط بر اساس عرض نمایشگر
استفاده از
min-widthوmax-widthتغییر استایل عناصر در اندازههای مختلف صفحه
۵. طراحی واکنشگرا با Flexbox و Grid
تغییر جهت عناصر با Flexbox
تغییر تعداد ستونها در Grid
تنظیم فاصله کارتها در نمایشگرهای کوچک
جلوگیری از بیرونزدگی عناصر از صفحه
تنظیم عرض تصاویر و محتوا
۶. طراحی واکنشگرای منو و تصاویر
تغییر نحوه نمایش منو در موبایل
تنظیم اندازه تصاویر
استفاده از
max-width: 100%جلوگیری از ایجاد اسکرول افقی ناخواسته
حفظ خوانایی متنها در نمایشگرهای کوچک
۷. آزمایش و بررسی واکنشگرایی
استفاده از ابزار Developer Tools
فعالسازی Device Toolbar
بررسی صفحه در اندازههای مختلف
شناسایی مشکلات چیدمان
اصلاح استایلها برای دستگاههای مختلف
تمرین عملی
بخش نمایش دورههای آموزشی گام فردا را که در جلسات قبل با Grid طراحی کردید، واکنشگرا کنید.
۱. در نمایشگر بزرگ، کارتها را در سه ستون نمایش دهید.
۲. در نمایشگر متوسط، تعداد ستونها را به دو ستون کاهش دهید.
۳. در نمایشگر کوچک، کارتها را در یک ستون نمایش دهید.
۴. اندازه عنوانها و تصاویر را متناسب با نمایشگر تنظیم کنید.
۵. فاصله بین کارتها را در موبایل و کامپیوتر تغییر دهید.
۶. صفحه را با ابزار Developer Tools در اندازههای مختلف آزمایش کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند صفحات وب واکنشگرا طراحی کند، با Media Query استایلها را متناسب با اندازه نمایشگر تغییر دهد و مشکلات نمایش سایت در موبایل و تبلت را برطرف کند.
نکته مهم: طراحی واکنشگرا فقط کوچک کردن عناصر نیست؛ بلکه باید چیدمان، خوانایی و تجربه کاربری در هر اندازه نمایشگر بهدرستی حفظ شود.
طراحی یک صفحه وب کامل با HTML و CSS ویدئو
ترکیب مباحث HTML و CSS برای طراحی یک صفحه وب استاندارد، زیبا و واکنشگرا؛ از ایجاد ساختار محتوا تا طراحی ظاهر و چیدمان بخشهای مختلف صفحه.
طراحی یک صفحه وب کامل با HTML و CSS
در دو فصل گذشته با ساختار صفحات وب و نحوه طراحی ظاهر آنها آشنا شدیم.
اکنون زمان آن رسیده است که آموختههای خود را در یک پروژه عملی ترکیب کنیم و یک صفحه وب کامل، منظم و واکنشگرا بسازیم.
در این جلسه مراحل طراحی یک صفحه معرفی کسبوکار را از ابتدا تا نمایش نهایی در مرورگر انجام میدهیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. تحلیل و برنامهریزی صفحه وب
تعیین هدف صفحه
مشخص کردن بخشهای موردنیاز
طراحی نقشه ساده صفحه
انتخاب رنگبندی و فونت مناسب
سازماندهی فایلها و پوشههای پروژه
۲. ایجاد ساختار HTML
ایجاد فایل اصلی
index.htmlاستفاده از عناصر معنایی HTML5
ساخت سربرگ و منوی ناوبری
ایجاد بخش معرفی اصلی
ساخت بخش خدمات و معرفی محصولات
ایجاد بخش تماس با ما و پانوشت
۳. طراحی ظاهر با CSS
ایجاد فایل
style.cssتعریف رنگبندی و فونتها
تنظیم اندازهها و فاصلهها
طراحی دکمهها و کارتها
استفاده از Border و Box Shadow
ایجاد هماهنگی بصری بین بخشهای مختلف
۴. پیادهسازی چیدمان صفحه
استفاده از Flexbox برای سربرگ و منو
استفاده از Grid برای نمایش کارتها
تنظیم عرض و ارتفاع بخشها
مدیریت فاصله عناصر
ایجاد چیدمان منظم و استاندارد
۵. واکنشگرا کردن صفحه
استفاده از Media Query
تنظیم چیدمان برای موبایل و تبلت
تغییر تعداد ستونها
تنظیم اندازه تصاویر و نوشتهها
جلوگیری از اسکرول افقی
۶. بررسی و اصلاح پروژه
اجرای صفحه در مرورگر
بررسی ساختار HTML
شناسایی مشکلات CSS
استفاده از Developer Tools
آزمایش صفحه در اندازههای مختلف نمایشگر
مرتبسازی و اصلاح کدها
پروژه عملی پایان فصل
یک صفحه وب برای معرفی مجتمع فنی و آموزشی گام فردا طراحی کنید.
صفحه باید شامل بخشهای زیر باشد:
۱. سربرگ شامل لوگو و نام مجموعه
۲. منوی ناوبری شامل خانه، درباره ما، دورهها و تماس با ما
۳. بخش معرفی مجموعه همراه با یک تصویر و دکمه اقدام
۴. بخش معرفی دورههای کامپیوتر، حسابداری و گردشگری
۵. بخش مزایای شرکت در دورههای آموزشی
۶. بخش معرفی راههای ارتباطی و درخواست مشاوره
۷. پانوشت شامل اطلاعات تماس و لینکهای ضروری
الزامات پروژه
استفاده از HTML5 معنایی
جداسازی کامل کدهای HTML و CSS
استفاده از Flexbox و Grid
رعایت اصول Box Model
طراحی واکنشگرا
استفاده از نامگذاری منظم برای کلاسها و فایلها
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند با ترکیب HTML و CSS یک صفحه وب کامل طراحی کند، ساختار محتوا را ایجاد کند، ظاهر مناسبی به آن بدهد و نمایش آن را در دستگاههای مختلف تنظیم کند.
نکته مهم: در این پروژه هنوز از JavaScript استفاده نمیکنیم. هدف این است که هنرجو پیش از ورود به برنامهنویسی تعاملی، در ساختاردهی و طراحی ظاهری صفحات وب تسلط کافی پیدا کند.
در این فصل با JavaScript و نقش آن در ایجاد صفحات وب پویا و تعاملی آشنا میشوید. متغیرها، شرطها، حلقهها، توابع و کار با عناصر صفحه را یاد میگیرید و قابلیتهایی مانند واکنش به کلیک و بررسی فرمها را پیادهسازی میکنید.
معرفی JavaScript و روش اتصال آن به HTML ویدئو
آشنایی با زبان JavaScript، کاربرد آن در طراحی وب، تفاوت آن با HTML و CSS و یادگیری روشهای مختلف اتصال کدهای JavaScript به صفحات HTML.
معرفی JavaScript و روش اتصال آن به HTML
در دو فصل گذشته یاد گرفتیم چگونه با HTML ساختار صفحات وب را ایجاد کنیم و با CSS ظاهر آنها را طراحی کنیم.
اما برای ایجاد قابلیتهای تعاملی مانند واکنش به کلیک کاربران، تغییر محتوای صفحه، انجام محاسبات و اعتبارسنجی فرمها به زبان JavaScript نیاز داریم.
در این فصل با مبانی JavaScript آشنا میشویم و یاد میگیریم چگونه صفحات وب را از حالت ایستا به صفحات تعاملی تبدیل کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با JavaScript
JavaScript چیست؟
کاربرد JavaScript در طراحی وب
تفاوت JavaScript با HTML و CSS
نقش JavaScript در ایجاد صفحات تعاملی
آشنایی با کاربردهای JavaScript خارج از مرورگر
۲. آشنایی با محیط اجرای JavaScript
اجرای JavaScript در مرورگر
معرفی Developer Tools
استفاده از بخش Console
اجرای دستورات ساده
آشنایی با خطاهای اولیه برنامهنویسی
۳. اولین برنامه JavaScript
نوشتن اولین دستور JavaScript
استفاده از دستور
console.log()نمایش پیام با
alert()دریافت اطلاعات ساده با
prompt()آشنایی با نحوه اجرای دستورات
۴. روش اول: اتصال JavaScript بهصورت داخلی
استفاده از تگ
scriptقرار دادن کد JavaScript در فایل HTML
محل مناسب قرارگیری کدهای JavaScript
بررسی اجرای دستورات در مرورگر
۵. روش دوم: اتصال JavaScript بهصورت خارجی
ایجاد فایل جداگانه با پسوند
.jsاتصال فایل JavaScript به HTML
استفاده از ویژگی
srcبررسی مزایای جداسازی کدها
۶. آشنایی با ویژگیهای بارگذاری اسکریپت
بررسی ویژگی
deferآشنایی با ویژگی
asyncتفاوت زمان اجرا و بارگذاری اسکریپتها
انتخاب روش مناسب برای اجرای کدها
۷. رعایت اصول اولیه برنامهنویسی
اهمیت نامگذاری مناسب فایلها
استفاده از دستورات منظم و خوانا
آشنایی با حساسیت JavaScript به حروف کوچک و بزرگ
بررسی خطاهای نوشتاری و نحوی
تمرین عملی
یک صفحه HTML ساده ایجاد کنید و آن را به یک فایل JavaScript متصل کنید.
۱. یک فایل با نام index.html بسازید.
۲. یک فایل با نام script.js ایجاد کنید.
۳. فایل JavaScript را به صفحه HTML متصل کنید.
۴. با دستور console.log() یک پیام در Console نمایش دهید.
۵. با دستور alert() یک پیام خوشامدگویی نمایش دهید.
۶. با دستور prompt() نام کاربر را دریافت کنید.
۷. یک پیام خوشامدگویی با نام واردشده نمایش دهید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بداند JavaScript چه کاربردی در طراحی وب دارد، بتواند کدهای آن را در مرورگر اجرا کند و فایل JavaScript خارجی را به سند HTML متصل کند.
نکته مهم: در پروژههای واقعی بهتر است کدهای JavaScript را در فایل جداگانه نگهداری کنیم. همچنین استفاده صحیح از defer کمک میکند اسکریپت پس از پردازش HTML اجرا شود و از مشکلات دسترسی زودهنگام به عناصر صفحه جلوگیری شود.
متغیرها و انواع داده در JavaScript ویدئو
آموزش تعریف متغیرها، آشنایی با انواع داده در JavaScript، تفاوت var، let و const و یادگیری نحوه ذخیره و مدیریت اطلاعات در برنامهها.
متغیرها و انواع داده در JavaScript
در برنامهنویسی معمولاً نیاز داریم اطلاعات مختلفی مانند نام کاربران، سن، قیمت محصولات و وضعیت انجام عملیات را ذخیره کنیم.
برای نگهداری این اطلاعات از متغیرها استفاده میکنیم.
در این جلسه با روش تعریف متغیرها و انواع داده در JavaScript آشنا میشویم و یاد میگیریم چگونه اطلاعات را در برنامه ذخیره و مدیریت کنیم.
سرفصلهای آموزشی
۱. آشنایی با مفهوم متغیر
متغیر چیست؟
کاربرد متغیر در برنامهنویسی
نحوه نامگذاری متغیرها
قوانین نامگذاری در JavaScript
استفاده از نامهای معنادار برای متغیرها
۲. تعریف متغیرها در JavaScript
آشنایی با سه روش تعریف متغیر:
varletconst
بررسی تفاوت آنها از نظر:
امکان تغییر مقدار
امکان تعریف مجدد
محدوده دسترسی (Scope)
انتخاب روش مناسب برای تعریف متغیر
۳. انواع داده در JavaScript
آشنایی با انواع داده پرکاربرد:
Stringبرای دادههای متنیNumberبرای اعدادBooleanبرای مقادیر درست و نادرستUndefinedبرای متغیرهای بدون مقدار مشخصNullبرای مقدار خالی عمدیBigIntبرای اعداد صحیح بسیار بزرگSymbolبرای شناسههای یکتا
۴. آشنایی با عملگر typeof
تشخیص نوع داده با
typeofبررسی نوع متغیرها
مشاهده تفاوت انواع داده در Console
۵. تبدیل نوع دادهها
تبدیل متن به عدد با
Number()تبدیل به عدد صحیح با
parseInt()تبدیل به عدد اعشاری با
parseFloat()تبدیل مقادیر به متن با
String()تبدیل مقادیر به Boolean با
Boolean()آشنایی با تبدیل خودکار نوع دادهها
۶. آشنایی با قالببندی رشتهها
ترکیب رشتهها با عملگر
+استفاده از Template Literals
آشنایی با علامت Backtick
استفاده از
${}برای قرار دادن متغیر داخل متن
تمرین عملی
یک برنامه ساده برای ثبت اطلاعات هنرجویان ایجاد کنید.
برنامه باید اطلاعات زیر را در متغیرها ذخیره کند:
۱. نام و نام خانوادگی هنرجو
۲. سن هنرجو
۳. نام دوره آموزشی
۴. مبلغ شهریه
۵. وضعیت ثبتنام هنرجو
سپس:
نوع داده هر متغیر را با
typeofبررسی کنید.اطلاعات را در Console نمایش دهید.
با Template Literals یک پیام معرفی هنرجو بسازید.
یک مقدار متنی را به عدد تبدیل کنید و نتیجه را بررسی کنید.
هدف جلسه
در پایان این جلسه هنرجو باید بتواند متغیرهای مناسب تعریف کند، انواع داده JavaScript را تشخیص دهد، اطلاعات را ذخیره کند و در صورت نیاز نوع دادهها را تبدیل کند.
نکته مهم: در برنامهنویسی مدرن JavaScript معمولاً برای متغیرهایی که مقدارشان تغییر میکند از let و برای مقادیری که قرار نیست دوباره مقداردهی شوند از const استفاده میکنیم. استفاده از var بیشتر برای شناخت کدهای قدیمی اهمیت دارد.
عملگرها و عبارات محاسباتی و منطقی در JavaScript ویدئو
آموزش عملگرهای ریاضی، انتساب، مقایسهای و منطقی و استفاده از آنها برای انجام محاسبات و ارزیابی شرطها در برنامههای JavaScript.
عملگرها و عبارات محاسباتی و منطقی در JavaScript
مقدمه
در برنامهنویسی، برای انجام محاسبات، مقایسه مقادیر و بررسی وضعیتهای مختلف از عملگرها استفاده میکنیم.
برای مثال، در یک سامانه ثبتنام آموزشگاه ممکن است لازم باشد:
مبلغ شهریه را محاسبه کنیم.
درصد تخفیف را از شهریه کم کنیم.
سن دو کارآموز را با هم مقایسه کنیم.
بررسی کنیم آیا وضعیت ثبتنام یک کاربر فعال است یا خیر.
در این جلسه با مهمترین عملگرهای JavaScript آشنا میشویم.
۱. عملگرهای ریاضی (Arithmetic Operators)
این عملگرها برای انجام محاسبات ریاضی استفاده میشوند.
| عملگر | کاربرد | مثال |
|---|---|---|
+ | جمع | 10 + 5 |
- | تفریق | 10 - 5 |
* | ضرب | 10 * 5 |
/ | تقسیم | 10 / 5 |
% | باقیمانده تقسیم | 10 % 3 |
** | توان | 2 ** 3 |
مثال:
let price = 500000;
let discount = 100000;
let finalPrice = price - discount;
console.log(finalPrice);خروجی:
400000دو عملگر افزایش و کاهش نیز وجود دارند:
let number = 10;
number++;
console.log(number); // 11
number--;
console.log(number); // 10۲. عملگرهای انتساب (Assignment Operators)
از این عملگرها برای اختصاص مقدار یا بهروزرسانی مقدار یک متغیر استفاده میکنیم.
| عملگر | کاربرد |
|---|---|
= | اختصاص مقدار |
+= | جمع و ذخیره نتیجه |
-= | تفریق و ذخیره نتیجه |
*= | ضرب و ذخیره نتیجه |
/= | تقسیم و ذخیره نتیجه |
%= | محاسبه باقیمانده و ذخیره نتیجه |
مثال:
let score = 20;
score += 5;
console.log(score);خروجی:
25دستور score += 5 معادل دستور زیر است:
score = score + 5;۳. عملگرهای مقایسهای (Comparison Operators)
این عملگرها دو مقدار را با یکدیگر مقایسه میکنند و نتیجه آنها معمولاً یکی از دو مقدار true یا false است.
| عملگر | مفهوم |
|---|---|
== | برابری مقدار |
=== | برابری مقدار و نوع داده |
!= | نابرابری مقدار |
!== | نابرابری مقدار یا نوع داده |
> | بزرگتر |
< | کوچکتر |
>= | بزرگتر یا مساوی |
<= | کوچکتر یا مساوی |
مثال:
console.log(10 > 5); // true
console.log(10 < 5); // false
console.log(10 === 10); // trueتفاوت == و ===
در JavaScript عملگر == ممکن است هنگام مقایسه، نوع دادهها را تبدیل کند.
console.log(10 == "10"); // true
console.log(10 === "10"); // falseدر مثال بالا، مقدار اول عدد و مقدار دوم رشته است.
توصیه میشود در برنامهنویسی معمولاً از === و !== استفاده کنیم تا مقایسه دقیقتری داشته باشیم.
۴. عملگرهای منطقی (Logical Operators)
این عملگرها برای ترکیب یا معکوس کردن عبارتهای منطقی استفاده میشوند.
| عملگر | مفهوم | ||
|---|---|---|---|
&& | AND؛ هر دو شرط باید درست باشند | ||
| ` | ` | OR؛ حداقل یکی از شرطها باید درست باشد | |
! | NOT؛ نتیجه را معکوس میکند |
مثال:
let age = 22;
let hasCertificate = true;
console.log(age >= 18 && hasCertificate);در این مثال، نتیجه زمانی true است که سن حداقل ۱۸ سال باشد و فرد مدرک موردنظر را داشته باشد.
مثال دیگر:
let isStudent = true;
console.log(!isStudent);خروجی:
false۵. آشنایی مقدماتی با مقادیر Truthy و Falsy
در JavaScript بعضی مقادیر در ارزیابی منطقی مانند false رفتار میکنند.
مهمترین مقادیر Falsy عبارتاند از:
falseعدد
0رشته خالی
""مقدار
nullمقدار
undefinedمقدار
NaN
بسیاری از مقادیر دیگر، از جمله رشته "0" و آرایه خالی []، در این ارزیابیها Truthy هستند.
مثال:
console.log(Boolean(0)); // false
console.log(Boolean(25)); // true
console.log(Boolean("")); // false
console.log(Boolean("Hello")); // true۶. ترکیب عملگرها و اولویت محاسبات
در یک عبارت ممکن است چند عملگر وجود داشته باشد. JavaScript بر اساس قوانین اولویت عملگرها محاسبات را انجام میدهد.
مثال:
let result = 10 + 5 * 2;
console.log(result);خروجی:
20زیرا ضرب قبل از جمع انجام میشود.
برای مشخص کردن ترتیب محاسبات میتوانیم از پرانتز استفاده کنیم:
let result = (10 + 5) * 2;
console.log(result);خروجی:
30۷. تمرین عملی: محاسبه شهریه و تخفیف کارآموز
فرض کنید یک کارآموز در مجتمع فنی و آموزشی گام فردا ثبتنام کرده است.
شهریه دوره ۲ میلیون تومان است و آموزشگاه برای این کارآموز ۱۵ درصد تخفیف در نظر گرفته است.
برنامهای بنویسید که:
مبلغ شهریه را در یک متغیر ذخیره کند.
درصد تخفیف را در متغیر دیگری قرار دهد.
مبلغ تخفیف را محاسبه کند.
شهریه نهایی را به دست آورد.
بررسی کند آیا شهریه نهایی کمتر از ۲ میلیون تومان است یا خیر.
نتیجه محاسبات را در Console نمایش دهد.
نمونه کد:
let tuition = 2000000;
let discountPercent = 15;
let discountAmount = tuition * discountPercent / 100;
let finalPrice = tuition - discountAmount;
console.log("Tuition:", tuition);
console.log("Discount:", discountAmount);
console.log("Final Price:", finalPrice);
console.log(finalPrice < 2000000);۸. تمرین تکمیلی
برنامه را توسعه دهید تا اطلاعات زیر را نیز داشته باشد:
نام کارآموز
مبلغ شهریه
درصد تخفیف
وضعیت ثبتنام
سپس با استفاده از عملگرهای مقایسهای و منطقی بررسی کنید:
آیا شهریه نهایی بیشتر از یک میلیون تومان است؟
آیا درصد تخفیف حداقل ۱۰ درصد است؟
آیا کارآموز ثبتنام کرده است؟
نتایج را در Console نمایش دهید.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوانید:
محاسبات ریاضی را با JavaScript انجام دهید.
از عملگرهای انتساب استفاده کنید.
مقادیر را با عملگرهای مقایسهای بررسی کنید.
تفاوت
==و===را تشخیص دهید.عبارتهای منطقی را با
&&،||و!بسازید.یک محاسبه واقعی مانند محاسبه شهریه و تخفیف را پیادهسازی کنید.
دستورات شرطی (if و switch) در JavaScript ویدئو
آموزش تصمیمگیری در برنامهنویسی با استفاده از دستورات شرطی، بررسی حالتهای مختلف با if و else و مدیریت چندین انتخاب با switch.
دستورات شرطی (if و switch) در JavaScript
مقدمه
در برنامهنویسی، همیشه قرار نیست دستورات بهصورت پشت سر هم اجرا شوند. گاهی لازم است برنامه بر اساس شرایط مختلف تصمیمگیری کند.
برای مثال، در سامانه ثبتنام مجتمع فنی و آموزشی گام فردا میتوانیم بررسی کنیم:
آیا سن متقاضی برای ثبتنام مناسب است؟
آیا شهریه پرداخت شده است؟
آیا کارآموز مجاز به مشاهده جلسات دوره است؟
آیا نمره دانشجو برای قبولی کافی است؟
برای پیادهسازی چنین تصمیمهایی از دستورات شرطی استفاده میکنیم.
۱. دستور if
دستور if زمانی اجرا میشود که شرط مشخصشده درست باشد.
ساختار کلی:
if (condition) {
// دستورات در صورت درست بودن شرط
}مثال:
let age = 22;
if (age >= 18) {
console.log("شما مجاز به ثبتنام هستید.");
}اگر سن ۱۸ یا بیشتر باشد، پیام نمایش داده میشود.
۲. دستور if...else
گاهی لازم است برای هر دو حالت درست و نادرست بودن شرط، دستور جداگانهای داشته باشیم.
let age = 16;
if (age >= 18) {
console.log("مجاز به ثبتنام");
} else {
console.log("سن شما برای ثبتنام کافی نیست.");
}۳. دستور else if
وقتی چند حالت مختلف داریم، از else if استفاده میکنیم.
مثال:
let score = 85;
if (score >= 90) {
console.log("عالی");
} else if (score >= 75) {
console.log("خوب");
} else if (score >= 50) {
console.log("قابل قبول");
} else {
console.log("نیاز به تلاش بیشتر");
}برنامه شرطها را از بالا به پایین بررسی میکند و اولین شرط درست را اجرا میکند.
۴. استفاده از عملگرهای منطقی در شرطها
میتوانیم چند شرط را با عملگرهای منطقی ترکیب کنیم.
مثال:
let age = 25;
let hasCertificate = true;
if (age >= 18 && hasCertificate === true) {
console.log("شرایط ثبتنام فراهم است.");
} else {
console.log("شرایط ثبتنام کامل نیست.");
}در این مثال هر دو شرط باید درست باشند.
مثال استفاده از OR:
let hasDiscountCode = false;
let isSpecialStudent = true;
if (hasDiscountCode || isSpecialStudent) {
console.log("تخفیف برای شما فعال است.");
}۵. دستور switch
وقتی یک متغیر میتواند چند مقدار مشخص داشته باشد، استفاده از switch میتواند کد را خواناتر کند.
ساختار کلی:
switch (variable) {
case value1:
// دستورات
break;
case value2:
// دستورات
break;
default:
// حالت پیشفرض
}مثال:
let course = "HTML";
switch (course) {
case "HTML":
console.log("دوره آموزش HTML");
break;
case "CSS":
console.log("دوره آموزش CSS");
break;
case "JavaScript":
console.log("دوره آموزش JavaScript");
break;
default:
console.log("دوره موردنظر پیدا نشد.");
}نقش break
دستور break باعث میشود اجرای switch پس از پیدا شدن حالت مناسب متوقف شود.
اگر از break استفاده نکنیم، ممکن است دستورات حالتهای بعدی نیز اجرا شوند.
نقش default
اگر هیچکدام از حالتها با مقدار متغیر مطابقت نداشته باشند، بخش default اجرا میشود.
۶. تفاوت if و switch
| ویژگی | if | switch |
|---|---|---|
| بررسی شرطهای مقایسهای | مناسب | محدودتر |
| بررسی چند شرط منطقی | مناسب | مناسب نیست |
| بررسی چند مقدار مشخص | مناسب | بسیار مناسب |
| خوانایی در انتخابهای متعدد | گاهی طولانی | معمولاً بهتر |
۷. آشنایی مقدماتی با عملگر شرطی (Ternary Operator)
برای شرطهای ساده میتوانیم از عملگر سهتایی استفاده کنیم.
ساختار:
condition ? valueIfTrue : valueIfFalse;مثال:
let age = 20;
let result = age >= 18 ? "مجاز" : "غیرمجاز";
console.log(result);این روش برای شرطهای کوتاه مناسب است؛ اما برای تصمیمگیریهای پیچیده بهتر است از if استفاده کنیم.
۸. تمرین عملی: بررسی وضعیت ثبتنام کارآموز
فرض کنید میخواهیم یک برنامه ساده برای بررسی وضعیت ثبتنام کارآموزان گام فردا بنویسیم.
برنامه باید:
سن کارآموز را دریافت کند.
وضعیت پرداخت شهریه را مشخص کند.
بررسی کند آیا سن کارآموز حداقل ۱۸ سال است.
بررسی کند آیا شهریه پرداخت شده است.
در صورت برقرار بودن هر دو شرط، پیام تأیید ثبتنام نمایش دهد.
در غیر این صورت، دلیل عدم تأیید را نمایش دهد.
نمونه کد:
let age = 22;
let tuitionPaid = true;
if (age >= 18 && tuitionPaid) {
console.log("ثبتنام شما تأیید شد.");
} else if (age < 18) {
console.log("شرایط سنی لازم را ندارید.");
} else {
console.log("لطفاً شهریه دوره را پرداخت کنید.");
}۹. تمرین تکمیلی: انتخاب دوره آموزشی
برنامهای بنویسید که نام یک دوره را در متغیر ذخیره کند و با استفاده از switch پیام مناسب را نمایش دهد.
دورههای پیشنهادی:
HTML
CSS
JavaScript
Python
Accounting
اگر نام واردشده در فهرست نبود، پیام «دوره موردنظر موجود نیست» نمایش داده شود.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوانید:
از دستور
ifبرای تصمیمگیری استفاده کنید.ساختارهای
if...elseوelse ifرا پیادهسازی کنید.چند شرط را با عملگرهای منطقی ترکیب کنید.
از
switchبرای انتخاب بین چند حالت استفاده کنید.کاربرد
breakوdefaultرا توضیح دهید.از عملگر سهتایی برای شرطهای ساده استفاده کنید.
حلقههای تکرار (for و while) در JavaScript ویدئو
آموزش اجرای تکراری دستورات با استفاده از حلقههای for و while، کنترل تعداد تکرارها و آشنایی با دستورات break و continue.
حلقههای تکرار (for و while) در JavaScript
مقدمه
در برنامهنویسی گاهی لازم است یک دستور چندین بار اجرا شود.
برای مثال:
نمایش شماره جلسات یک دوره آموزشی
محاسبه مجموع نمرات چند دانشجو
نمایش فهرست کارآموزان
تکرار یک عملیات تا زمانی که شرط مشخصی برقرار باشد.
بهجای نوشتن یک دستور بهصورت چندباره، از حلقههای تکرار (Loops) استفاده میکنیم.
در این جلسه با دو حلقه پرکاربرد for و while آشنا میشویم.
۱. حلقه for
حلقه for زمانی کاربرد دارد که معمولاً تعداد تکرارها را از قبل میدانیم.
ساختار کلی:
for (initialization; condition; update) {
// دستورات تکرارشونده
}این ساختار سه بخش دارد:
مقداردهی اولیه: مقدار شروع شمارنده
شرط: تا زمانی که درست باشد، حلقه اجرا میشود.
بهروزرسانی: تغییر مقدار شمارنده پس از هر بار اجرا
مثال:
for (let i = 1; i <= 5; i++) {
console.log(i);
}خروجی:
1
2
3
4
5در این مثال، متغیر i از عدد ۱ شروع میشود و تا زمانی که کوچکتر یا مساوی ۵ باشد، یک واحد افزایش پیدا میکند.
۲. محاسبه مجموع اعداد با for
مثال زیر مجموع اعداد ۱ تا ۱۰ را محاسبه میکند:
let sum = 0;
for (let i = 1; i <= 10; i++) {
sum += i;
}
console.log("Sum:", sum);خروجی:
Sum: 55۳. حلقه while
حلقه while زمانی استفاده میشود که اجرای دستورات به برقرار بودن یک شرط وابسته باشد و ممکن است تعداد تکرارها از قبل مشخص نباشد.
ساختار:
while (condition) {
// دستورات تکرارشونده
}مثال:
let number = 1;
while (number <= 5) {
console.log(number);
number++;
}خروجی:
1
2
3
4
5نکته مهم: باید داخل حلقه شرایطی برای تغییر وضعیت یا خروج از حلقه وجود داشته باشد؛ در غیر این صورت ممکن است حلقه بینهایت اجرا شود.
۴. حلقه do...while
در حلقه do...while دستورات ابتدا یک بار اجرا میشوند و سپس شرط بررسی میشود.
ساختار:
do {
// دستورات
} while (condition);مثال:
let number = 10;
do {
console.log(number);
number++;
} while (number <= 5);با وجود اینکه شرط از ابتدا نادرست است، عدد ۱۰ یک بار نمایش داده میشود.
۵. دستور break
از break برای خروج فوری از حلقه استفاده میکنیم.
مثال:
for (let i = 1; i <= 10; i++) {
if (i === 6) {
break;
}
console.log(i);
}خروجی:
1
2
3
4
5به محض رسیدن شمارنده به ۶، حلقه متوقف میشود.
۶. دستور continue
دستور continue باعث میشود اجرای بخش باقیمانده از تکرار فعلی رد شود و حلقه به تکرار بعدی برود.
مثال:
for (let i = 1; i <= 5; i++) {
if (i === 3) {
continue;
}
console.log(i);
}خروجی:
1
2
4
5عدد ۳ نمایش داده نمیشود، اما حلقه به کار خود ادامه میدهد.
۷. حلقههای تودرتو (Nested Loops)
گاهی لازم است یک حلقه داخل حلقه دیگری قرار بگیرد.
مثال:
for (let i = 1; i <= 3; i++) {
console.log("Student:", i);
for (let j = 1; j <= 2; j++) {
console.log("Lesson:", j);
}
}در این مثال برای هر دانشجو، دو جلسه نمایش داده میشود.
۸. مقایسه حلقههای for و while
| ویژگی | for | while |
|---|---|---|
| کاربرد رایج | تعداد تکرار مشخص | تکرار وابسته به شرط |
| محل تعریف شمارنده | معمولاً در ساختار حلقه | معمولاً قبل از حلقه |
| بهروزرسانی شمارنده | معمولاً در ساختار حلقه | معمولاً داخل بدنه |
| کنترل تکرار | شرط حلقه | شرط حلقه |
۹. تمرین عملی: نمایش جلسات یک دوره آموزشی
فرض کنید یک دوره آموزشی در گام فردا شامل ۱۰ جلسه است.
برنامهای بنویسید که شماره جلسات را از ۱ تا ۱۰ در Console نمایش دهد.
for (let lesson = 1; lesson <= 10; lesson++) {
console.log("Lesson:", lesson);
}سپس برنامه را تغییر دهید تا فقط جلسات زوج نمایش داده شوند.
راهنمایی:
از عملگر باقیمانده % استفاده کنید.
for (let lesson = 1; lesson <= 10; lesson++) {
if (lesson % 2 === 0) {
console.log("Lesson:", lesson);
}
}۱۰. تمرین تکمیلی
برنامهای طراحی کنید که:
عددی را در متغیر
countقرار دهد.با استفاده از حلقه
whileاز عدد ۱ تا آن عدد را نمایش دهد.مجموع اعداد را محاسبه کند.
فقط اعداد فرد را نمایش دهد.
با استفاده از
breakدر صورت رسیدن به عدد ۲۰ از حلقه خارج شود.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوانید:
مفهوم حلقه تکرار را توضیح دهید.
از حلقه
forاستفاده کنید.حلقه
whileوdo...whileرا پیادهسازی کنید.مجموع اعداد را با حلقه محاسبه کنید.
تفاوت
breakوcontinueرا تشخیص دهید.حلقههای تودرتو ایجاد کنید.
مسائل ساده را با استفاده از حلقهها حل کنید.
توابع (Functions) در JavaScript ویدئو
آموزش تعریف و فراخوانی تابع، کار با پارامترها و آرگومانها، دریافت خروجی با return و آشنایی با انواع روشهای تعریف تابع در JavaScript.
توابع (Functions) در JavaScript
مقدمه
در برنامهنویسی ممکن است بخواهیم یک عملیات را چندین بار در قسمتهای مختلف برنامه اجرا کنیم.
برای مثال در سامانه آموزشی گام فردا ممکن است نیاز داشته باشیم:
محاسبه شهریه نهایی کارآموزان
محاسبه درصد تخفیف
نمایش مشخصات دانشجو
بررسی وضعیت قبولی
نمایش پیام خوشامدگویی
بهجای نوشتن مجدد کدها، میتوانیم آنها را داخل یک تابع قرار دهیم و هر زمان نیاز داشتیم تابع را فراخوانی کنیم.
تابع (Function) مجموعهای از دستورات است که برای انجام یک وظیفه مشخص تعریف میشود.
۱. تعریف یک تابع ساده
برای تعریف تابع از کلمه کلیدی function استفاده میکنیم.
ساختار کلی:
function functionName() {
// دستورات تابع
}مثال:
function sayHello() {
console.log("Welcome to Game Farda");
}در این مرحله فقط تابع را تعریف کردهایم و هنوز اجرا نشده است.
برای اجرای تابع باید آن را فراخوانی کنیم:
sayHello();۲. پارامترها و آرگومانها
گاهی لازم است هنگام اجرای تابع، اطلاعاتی به آن ارسال کنیم.
به متغیرهایی که هنگام تعریف تابع داخل پرانتز قرار میگیرند، پارامتر (Parameter) گفته میشود.
به مقادیری که هنگام فراخوانی تابع ارسال میکنیم، آرگومان (Argument) گفته میشود.
مثال:
function welcomeStudent(name) {
console.log("Welcome " + name);
}
welcomeStudent("Ali");
welcomeStudent("Sara");خروجی:
Welcome Ali
Welcome Saraدر این مثال name پارامتر و "Ali" و "Sara" آرگومان هستند.
۳. استفاده از چند پارامتر
یک تابع میتواند چند پارامتر دریافت کند.
مثال:
function introduceStudent(name, age, course) {
console.log("Name:", name);
console.log("Age:", age);
console.log("Course:", course);
}
introduceStudent("Ali", 22, "JavaScript");۴. دستور return
گاهی لازم است تابع پس از انجام محاسبات، نتیجه را به محل فراخوانی برگرداند.
برای این کار از دستور return استفاده میکنیم.
مثال:
function calculateSum(a, b) {
return a + b;
}
let result = calculateSum(10, 20);
console.log(result);خروجی:
30نکته مهم: دستور return اجرای تابع را در همان نقطه متوقف میکند و نتیجه را برمیگرداند.
۵. تفاوت console.log و return
این دو دستور کاربرد یکسانی ندارند.
console.logفقط اطلاعات را در Console نمایش میدهد.returnنتیجه را از تابع برمیگرداند تا بتوانیم در قسمتهای دیگر برنامه از آن استفاده کنیم.
مثال:
function getPrice() {
return 500000;
}
let price = getPrice();
let finalPrice = price * 2;
console.log(finalPrice);خروجی:
1000000۶. پارامترهای پیشفرض (Default Parameters)
میتوانیم برای پارامترهای تابع مقدار پیشفرض تعیین کنیم.
مثال:
function welcome(name = "کاربر") {
console.log("سلام " + name);
}
welcome("Ali");
welcome();خروجی:
سلام Ali
سلام کاربر۷. Function Expression
روش دیگری برای تعریف تابع، قرار دادن آن داخل یک متغیر است.
مثال:
const calculateArea = function(width, height) {
return width * height;
};
console.log(calculateArea(5, 10));خروجی:
50در این روش تابع از طریق متغیر تعریفشده فراخوانی میشود.
۸. توابع Arrow Function
در JavaScript میتوانیم از روش کوتاهتری برای تعریف تابع استفاده کنیم که به آن Arrow Function گفته میشود.
مثال:
const multiply = (a, b) => {
return a * b;
};
console.log(multiply(5, 4));خروجی:
20اگر تابع فقط یک عبارت برای برگرداندن نتیجه داشته باشد، میتوانیم آن را کوتاهتر بنویسیم:
const multiply = (a, b) => a * b;اگر فقط یک پارامتر داشته باشیم، پرانتز آن نیز در بسیاری از موارد اختیاری است:
const square = number => number * number;۹. تفاوت روشهای تعریف تابع
| روش | نمونه | کاربرد |
|---|---|---|
| Function Declaration | function test() {} | تعریف معمولی تابع |
| Function Expression | const test = function() {} | ذخیره تابع در متغیر |
| Arrow Function | const test = () => {} | تعریف کوتاهتر تابع |
نکته: تابع معمولی و Arrow Function در مواردی مانند رفتار this و نحوه استفاده از arguments تفاوت دارند. در این دوره فعلاً روی کاربردهای پایه آنها تمرکز میکنیم.
۱۰. تمرین عملی: محاسبه شهریه کارآموز
فرض کنید میخواهیم برای آموزشگاه گام فردا تابعی طراحی کنیم که شهریه نهایی کارآموز را پس از اعمال تخفیف محاسبه کند.
برنامه باید دو مقدار دریافت کند:
مبلغ شهریه
درصد تخفیف
سپس مبلغ نهایی را برگرداند.
کد:
function calculateTuition(price, discountPercent) {
let discount = price * discountPercent / 100;
let finalPrice = price - discount;
return finalPrice;
}
let result = calculateTuition(2000000, 15);
console.log("Final Tuition:", result);خروجی:
Final Tuition: 1700000۱۱. تمرین تکمیلی
چند تابع مستقل طراحی کنید:
۱. تابعی برای محاسبه مساحت مستطیل که طول و عرض را دریافت کند.
۲. تابعی برای محاسبه میانگین سه نمره.
۳. تابعی برای بررسی اینکه یک عدد زوج است یا فرد و نتیجه را بهصورت true یا false برگرداند.
۴. تابعی برای نمایش نام و نام خانوادگی کارآموز.
۵. یکی از توابع بالا را با روش Arrow Function بازنویسی کنید.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوانید:
مفهوم تابع را توضیح دهید.
تابع تعریف و فراخوانی کنید.
از پارامترها و آرگومانها استفاده کنید.
با دستور
returnنتیجه را برگردانید.تفاوت
console.logوreturnرا تشخیص دهید.پارامترهای پیشفرض تعریف کنید.
با Function Declaration، Function Expression و Arrow Function آشنا شوید.
محاسبات کاربردی را در قالب توابع پیادهسازی کنید.
آرایهها و اشیا (Arrays & Objects) در JavaScript ویدئو
آموزش ایجاد و مدیریت آرایهها و اشیا، دسترسی به عناصر و ویژگیها، افزودن و حذف اطلاعات و آشنایی با متدهای پرکاربرد آرایه در JavaScript.
آرایهها و اشیا (Arrays & Objects) در JavaScript
مقدمه
در برنامهنویسی واقعی، معمولاً با اطلاعات زیادی سروکار داریم.
برای مثال در مجتمع فنی و آموزشی گام فردا ممکن است بخواهیم:
فهرست نام کارآموزان را ذخیره کنیم.
نمرات چند دانشجو را نگهداری کنیم.
مشخصات یک کارآموز را ثبت کنیم.
اطلاعات دورههای آموزشی را مدیریت کنیم.
برای مدیریت بهتر این اطلاعات از دو ساختار مهم JavaScript استفاده میکنیم:
آرایه (Array)
شیء (Object)
۱. آرایه چیست؟
آرایه ساختاری برای ذخیره چند مقدار در یک متغیر است.
مثال:
let students = ["Ali", "Sara", "Reza", "Mina"];
console.log(students);در این مثال چهار نام در یک آرایه ذخیره شدهاند.
۲. دسترسی به عناصر آرایه
هر عنصر آرایه دارای یک شماره موقعیت یا Index است.
نکته مهم: شمارهگذاری آرایه از صفر شروع میشود.
let students = ["Ali", "Sara", "Reza"];
console.log(students[0]); // Ali
console.log(students[1]); // Sara
console.log(students[2]); // Rezaبرای دسترسی به تعداد عناصر آرایه از ویژگی length استفاده میکنیم:
console.log(students.length);خروجی:
3۳. تغییر عناصر آرایه
میتوانیم مقدار یک عنصر را تغییر دهیم.
let students = ["Ali", "Sara", "Reza"];
students[1] = "Mina";
console.log(students);خروجی:
["Ali", "Mina", "Reza"]۴. افزودن و حذف عناصر آرایه
چند متد پرکاربرد آرایه:
| متد | کاربرد |
|---|---|
push() | افزودن عنصر به انتهای آرایه |
pop() | حذف آخرین عنصر |
unshift() | افزودن عنصر به ابتدای آرایه |
shift() | حذف اولین عنصر |
splice() | افزودن یا حذف عناصر در موقعیت مشخص |
مثال افزودن:
let students = ["Ali", "Sara"];
students.push("Reza");
console.log(students);مثال حذف:
students.pop();
console.log(students);۵. پیمایش آرایه با حلقه for
میتوانیم با استفاده از حلقه، تمام عناصر آرایه را نمایش دهیم.
let students = ["Ali", "Sara", "Reza", "Mina"];
for (let i = 0; i < students.length; i++) {
console.log(students[i]);
}۶. متد forEach
روش دیگری برای پیمایش عناصر آرایه استفاده از forEach() است.
let students = ["Ali", "Sara", "Reza"];
students.forEach(function(student) {
console.log(student);
});همین مثال با Arrow Function:
students.forEach(student => {
console.log(student);
});۷. متدهای مهم دیگر آرایه
متد map
با map() میتوانیم از روی عناصر آرایه، یک آرایه جدید بسازیم.
مثال:
let prices = [100, 200, 300];
let newPrices = prices.map(price => price * 2);
console.log(newPrices);خروجی:
[200, 400, 600]متد filter
با filter() میتوانیم عناصری را انتخاب کنیم که شرط مشخصی دارند.
مثال:
let scores = [12, 18, 9, 20, 15];
let passedScores = scores.filter(score => score >= 12);
console.log(passedScores);خروجی:
[12, 18, 20, 15]متد find
با find() اولین عنصری را پیدا میکنیم که شرط موردنظر را داشته باشد.
let scores = [12, 18, 9, 20];
let result = scores.find(score => score >= 18);
console.log(result);خروجی:
18۸. شیء چیست؟
شیء (Object) ساختاری برای نگهداری اطلاعات مرتبط در قالب ویژگی و مقدار است.
برای مثال مشخصات یک کارآموز را در نظر بگیرید:
let student = {
firstName: "Ali",
lastName: "Ahmadi",
age: 22,
course: "JavaScript",
tuition: 2000000
};در این مثال:
firstNameیک ویژگی (Property) است."Ali"مقدار آن ویژگی است.ageوcourseنیز ویژگیهای دیگر شیء هستند.
۹. دسترسی به ویژگیهای شیء
دو روش رایج برای دسترسی به ویژگیهای شیء وجود دارد.
روش نقطهای:
console.log(student.firstName);
console.log(student.age);روش براکتی:
console.log(student["course"]);
console.log(student["tuition"]);۱۰. تغییر و افزودن ویژگی به شیء
میتوانیم مقدار یک ویژگی را تغییر دهیم:
student.age = 23;همچنین میتوانیم ویژگی جدیدی اضافه کنیم:
student.phone = "09120000000";
console.log(student);۱۱. حذف ویژگی از شیء
برای حذف یک ویژگی از شیء از delete استفاده میکنیم.
delete student.phone;
console.log(student);۱۲. آرایهای از اشیا
در پروژههای واقعی معمولاً اطلاعات چندین کارآموز را بهصورت آرایهای از اشیا ذخیره میکنیم.
مثال:
let students = [
{
name: "Ali",
age: 22,
course: "HTML"
},
{
name: "Sara",
age: 25,
course: "CSS"
},
{
name: "Reza",
age: 20,
course: "JavaScript"
}
];
console.log(students[0].name);
console.log(students[1].course);خروجی:
Ali
CSSبرای نمایش اطلاعات تمام کارآموزان:
students.forEach(student => {
console.log(student.name, student.course);
});۱۳. تفاوت آرایه و شیء
| ویژگی | Array | Object |
|---|---|---|
| ساختار اطلاعات | فهرستی از مقادیر | ویژگی و مقدار |
| دسترسی | با Index | با نام ویژگی |
| کاربرد | فهرست نمرات یا نامها | مشخصات یک کارآموز |
| نمونه | ["Ali", "Sara"] | {name: "Ali", age: 22} |
۱۴. تمرین عملی: مدیریت فهرست کارآموزان
یک برنامه ساده طراحی کنید که اطلاعات چند کارآموز را در قالب آرایهای از اشیا ذخیره کند.
اطلاعات هر کارآموز شامل موارد زیر باشد:
نام
سن
نام دوره
شهریه
نمونه کد:
let students = [
{
name: "Ali",
age: 22,
course: "HTML",
tuition: 2000000
},
{
name: "Sara",
age: 25,
course: "CSS",
tuition: 1800000
},
{
name: "Reza",
age: 20,
course: "JavaScript",
tuition: 2500000
}
];
students.forEach(student => {
console.log("Name:", student.name);
console.log("Course:", student.course);
console.log("Tuition:", student.tuition);
});۱۵. تمرین تکمیلی
برنامه مدیریت کارآموزان را توسعه دهید:
۱. یک کارآموز جدید به آرایه اضافه کنید.
۲. تعداد کارآموزان را با length نمایش دهید.
۳. با filter() کارآموزانی را پیدا کنید که شهریه آنها بیشتر از دو میلیون تومان است.
۴. با find() کارآموزی را پیدا کنید که در دوره JavaScript ثبتنام کرده است.
۵. با map() آرایه جدیدی شامل فقط نام کارآموزان ایجاد کنید.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوانید:
آرایه ایجاد کنید و به عناصر آن دسترسی داشته باشید.
عناصر آرایه را اضافه، حذف و ویرایش کنید.
با حلقهها و
forEach()آرایه را پیمایش کنید.از متدهای
map()،filter()وfind()استفاده کنید.شیء ایجاد کنید و ویژگیهای آن را مدیریت کنید.
آرایهای از اشیا بسازید.
اطلاعات واقعی را با ساختارهای داده JavaScript مدیریت کنید.
کار با DOM و تغییر محتوای صفحات وب در JavaScript ویدئو
آشنایی با ساختار DOM، انتخاب عناصر HTML، تغییر متن و محتوای صفحات، مدیریت ویژگیها و کلاسهای CSS و ایجاد عناصر جدید با JavaScript.
کار با DOM و تغییر محتوای صفحات وب در JavaScript
مقدمه
تا این مرحله با HTML، CSS و مبانی JavaScript آشنا شدیم.
HTML ساختار صفحه را ایجاد میکند، CSS ظاهر آن را طراحی میکند و JavaScript امکان ایجاد تغییرات و تعامل را فراهم میکند.
برای اینکه JavaScript بتواند عناصر HTML را شناسایی و تغییر دهد، از مفهومی به نام DOM استفاده میکنیم.
DOM مخفف عبارت Document Object Model است.
۱. DOM چیست؟
مرورگر پس از دریافت کد HTML، ساختاری درختی از عناصر صفحه ایجاد میکند.
این ساختار را DOM مینامیم.
برای مثال کد زیر را در نظر بگیرید:
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>My Website</title>
</head>
<body>
<h1>Hello World</h1>
<p>Welcome to my website</p>
</body>
</html>مرورگر عناصر این صفحه را به شکل یک درخت در اختیار JavaScript قرار میدهد.
در این ساختار:
documentنماینده سند صفحه است.htmlعنصر اصلی صفحه است.headشامل اطلاعات مربوط به سند است.bodyشامل محتوای قابل مشاهده صفحه است.
۲. انتخاب عناصر HTML با JavaScript
برای تغییر یک عنصر ابتدا باید آن را انتخاب کنیم.
متد getElementById
با استفاده از این متد میتوانیم عنصری را بر اساس شناسه یا id انتخاب کنیم.
HTML:
<h1 id="title">Welcome</h1>JavaScript:
let title = document.getElementById("title");
console.log(title);متد getElementsByClassName
برای انتخاب عناصر دارای یک کلاس مشخص:
<p class="text">First Paragraph</p>
<p class="text">Second Paragraph</p>let items = document.getElementsByClassName("text");
console.log(items);این متد مجموعهای از عناصر را برمیگرداند.
متد getElementsByTagName
برای انتخاب عناصر بر اساس نام تگ:
let paragraphs = document.getElementsByTagName("p");
console.log(paragraphs);متد querySelector
یکی از روشهای پرکاربرد برای انتخاب اولین عنصری است که با انتخابگر CSS مطابقت داشته باشد.
let title = document.querySelector("#title");
let paragraph = document.querySelector(".text");متد querySelectorAll
برای انتخاب تمام عناصر مطابق با انتخابگر:
let paragraphs = document.querySelectorAll(".text");
console.log(paragraphs);این متد یک NodeList برمیگرداند.
۳. تغییر متن عناصر با textContent
پس از انتخاب عنصر میتوانیم متن آن را تغییر دهیم.
HTML:
<h1 id="title">Welcome</h1>JavaScript:
let title = document.getElementById("title");
title.textContent = "Welcome to Game Farda";متن عنوان صفحه تغییر میکند.
۴. تفاوت textContent و innerHTML
هر دو ویژگی برای تغییر محتوای عنصر استفاده میشوند؛ اما تفاوت مهمی دارند.
textContent
متن را بهصورت متن معمولی نمایش میدهد.
title.textContent = "<strong>Hello</strong>";در این حالت تگ HTML بهعنوان متن نمایش داده میشود.
innerHTML
محتوای HTML را تفسیر میکند.
title.innerHTML = "<strong>Hello</strong>";در این حالت کلمه Hello بهصورت پررنگ نمایش داده میشود.
نکته امنیتی: هنگام نمایش اطلاعاتی که کاربر وارد کرده است، استفاده مستقیم از innerHTML میتواند خطرناک باشد؛ زیرا ممکن است کد HTML یا JavaScript مخرب اجرا شود. برای نمایش متن کاربران، معمولاً textContent انتخاب امنتری است.
۵. تغییر استایل عناصر با JavaScript
میتوانیم ظاهر عناصر را با استفاده از ویژگی style تغییر دهیم.
HTML:
<p id="message">Hello Student</p>JavaScript:
let message = document.getElementById("message");
message.style.color = "red";
message.style.fontSize = "24px";
message.style.backgroundColor = "yellow";توجه کنید نام ویژگیهای CSS در JavaScript معمولاً به شکل camelCase نوشته میشوند.
برای مثال:
background-colorدر CSSbackgroundColorدر JavaScript
۶. مدیریت کلاسهای CSS با classList
بهجای تغییر مستقیم تمام استایلها، بهتر است از کلاسهای CSS استفاده کنیم.
HTML:
<p id="message">Welcome</p>CSS:
.highlight {
color: red;
background-color: yellow;
font-weight: bold;
}JavaScript:
let message = document.getElementById("message");
message.classList.add("highlight");متدهای مهم classList:
| متد | کاربرد |
|---|---|
add() | افزودن کلاس |
remove() | حذف کلاس |
toggle() | افزودن یا حذف کلاس |
contains() | بررسی وجود کلاس |
مثال:
message.classList.toggle("highlight");۷. تغییر ویژگیهای عناصر HTML
با JavaScript میتوانیم ویژگیهای عناصر را تغییر دهیم.
مثال:
<img id="photo" src="image1.jpg" alt="Image">JavaScript:
let photo = document.getElementById("photo");
photo.setAttribute("src", "image2.jpg");
photo.setAttribute("alt", "New Image");برای دریافت مقدار یک ویژگی:
console.log(photo.getAttribute("src"));برای حذف ویژگی:
photo.removeAttribute("alt");۸. ایجاد عناصر جدید با JavaScript
گاهی لازم است یک عنصر جدید به صفحه اضافه کنیم.
برای این کار از createElement() استفاده میکنیم.
HTML:
<div id="container"></div>JavaScript:
let container = document.getElementById("container");
let paragraph = document.createElement("p");
paragraph.textContent = "This is a new paragraph";
container.appendChild(paragraph);در این مثال یک پاراگراف جدید ساخته شده و داخل عنصر container قرار گرفته است.
۹. حذف عناصر از صفحه
برای حذف یک عنصر میتوانیم از متد remove() استفاده کنیم.
let paragraph = document.querySelector("p");
paragraph.remove();۱۰. تمرین عملی: تغییر محتوای صفحه آموزشی
یک صفحه HTML ساده بسازید که شامل موارد زیر باشد:
عنوان صفحه
نام کارآموز
نام دوره
یک دکمه برای تغییر عنوان
HTML:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Game Farda</title>
</head>
<body>
<h1 id="title">به آموزشگاه گام فردا خوش آمدید</h1>
<p id="student">نام کارآموز: علی</p>
<p id="course">دوره: HTML</p>
<button id="changeButton">تغییر عنوان</button>
<script src="script.js"></script>
</body>
</html>کد JavaScript در فایل script.js:
let title = document.getElementById("title");
let button = document.getElementById("changeButton");
button.addEventListener("click", function() {
title.textContent = "به دوره جامع طراحی وب خوش آمدید";
title.style.color = "red";
});در این تمرین با کلیک روی دکمه، عنوان صفحه تغییر میکند.
نکته: متد addEventListener در جلسه بعد بهصورت کامل آموزش داده خواهد شد؛ در اینجا فقط برای اجرای تمرین از آن استفاده میکنیم.
۱۱. تمرین تکمیلی
صفحه تمرین را توسعه دهید:
۱. یک دکمه برای تغییر رنگ عنوان ایجاد کنید.
۲. یک دکمه برای افزودن یک پاراگراف جدید بسازید.
۳. یک دکمه برای حذف پاراگراف ایجاد کنید.
۴. یک کلاس CSS طراحی کنید و با JavaScript آن را به عنوان صفحه اضافه یا حذف کنید.
۵. اطلاعات کارآموز را با استفاده از JavaScript در صفحه نمایش دهید.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوانید:
مفهوم DOM را توضیح دهید.
عناصر HTML را با JavaScript انتخاب کنید.
از
getElementByIdوquerySelectorاستفاده کنید.متن و محتوای عناصر را تغییر دهید.
استایل و کلاسهای CSS را مدیریت کنید.
ویژگیهای عناصر HTML را تغییر دهید.
عناصر جدید ایجاد و به صفحه اضافه کنید.
عناصر HTML را از صفحه حذف کنید.
رویدادها (Events) و تعامل با کاربر در JavaScript ویدئو
آموزش مدیریت رویدادهای کلیک، ورود اطلاعات، حرکت ماوس و صفحهکلید با استفاده از addEventListener و ایجاد تعامل پویا بین کاربر و صفحات وب.
رویدادها (Events) و تعامل با کاربر در JavaScript
مقدمه
یکی از مهمترین قابلیتهای JavaScript ایجاد تعامل بین کاربر و صفحات وب است.
برای مثال:
وقتی کاربر روی یک دکمه کلیک میکند، پیامی نمایش داده شود.
وقتی کاربر اطلاعاتی وارد میکند، برنامه آن را بررسی کند.
وقتی ماوس روی یک تصویر قرار میگیرد، ظاهر آن تغییر کند.
وقتی کاربر کلیدی از صفحهکلید را فشار میدهد، عملیات مشخصی انجام شود.
به این اتفاقها در برنامهنویسی وب، رویداد (Event) گفته میشود.
۱. رویداد چیست؟
رویداد اتفاقی است که در مرورگر یا صفحه وب رخ میدهد و JavaScript میتواند به آن واکنش نشان دهد.
چند رویداد پرکاربرد:
| رویداد | کاربرد |
|---|---|
click | کلیک روی عنصر |
dblclick | دوبار کلیک |
mouseover | ورود ماوس به محدوده عنصر |
mouseout | خروج ماوس از محدوده عنصر |
keydown | فشردن کلید صفحهکلید |
keyup | رها کردن کلید |
input | تغییر مقدار ورودی |
change | تغییر مقدار و ثبت تغییر |
submit | ارسال فرم |
focus | فعال شدن یک ورودی |
blur | خارج شدن تمرکز از ورودی |
۲. استفاده از addEventListener
روش استاندارد و پیشنهادی برای مدیریت رویدادها استفاده از متد addEventListener() است.
ساختار:
element.addEventListener("event", function() {
// دستورات موردنظر
});در این ساختار:
elementعنصر HTML انتخابشده است.eventنام رویداد است.تابع داخل متد، هنگام وقوع رویداد اجرا میشود.
۳. رویداد کلیک (click)
مثال:
HTML:
<button id="myButton">Click Me</button>JavaScript:
let button = document.getElementById("myButton");
button.addEventListener("click", function() {
alert("Hello Student!");
});با کلیک روی دکمه، پیام نمایش داده میشود.
۴. تغییر محتوای صفحه با رویداد کلیک
میتوانیم با کلیک روی یک دکمه، محتوای صفحه را تغییر دهیم.
HTML:
<h2 id="title">Welcome</h2>
<button id="changeButton">Change Title</button>JavaScript:
let title = document.getElementById("title");
let button = document.getElementById("changeButton");
button.addEventListener("click", function() {
title.textContent = "Welcome to Game Farda";
});۵. رویدادهای ماوس
رویداد mouseover
وقتی نشانگر ماوس وارد محدوده عنصر شود، رویداد اجرا میشود.
let box = document.getElementById("box");
box.addEventListener("mouseover", function() {
box.style.backgroundColor = "red";
});رویداد mouseout
وقتی نشانگر ماوس از محدوده عنصر خارج شود:
box.addEventListener("mouseout", function() {
box.style.backgroundColor = "white";
});۶. رویدادهای صفحهکلید
با رویدادهای keydown و keyup میتوانیم فشرده شدن یا رها شدن کلیدها را تشخیص دهیم.
مثال:
document.addEventListener("keydown", function(event) {
console.log("Pressed Key:", event.key);
});در این مثال، نام کلید فشردهشده در Console نمایش داده میشود.
۷. رویداد input
این رویداد زمانی اجرا میشود که مقدار یک ورودی تغییر کند.
HTML:
<input type="text" id="username" placeholder="Enter your name">
<p id="result"></p>JavaScript:
let username = document.getElementById("username");
let result = document.getElementById("result");
username.addEventListener("input", function() {
result.textContent = username.value;
});با تایپ کردن کاربر، متن واردشده بلافاصله در صفحه نمایش داده میشود.
۸. رویداد change
رویداد change زمانی اجرا میشود که مقدار یک عنصر تغییر کند و تغییر آن ثبت شود.
مثال:
<select id="course">
<option value="">Select Course</option>
<option value="HTML">HTML</option>
<option value="CSS">CSS</option>
<option value="JavaScript">JavaScript</option>
</select>
<p id="selectedCourse"></p>JavaScript:
let course = document.getElementById("course");
let result = document.getElementById("selectedCourse");
course.addEventListener("change", function() {
result.textContent = "Selected Course: " + course.value;
});۹. شیء Event
هنگامی که یک رویداد اتفاق میافتد، مرورگر اطلاعاتی درباره آن در اختیار تابع قرار میدهد.
این اطلاعات از طریق شیء event قابل دسترسی است.
مثال:
document.addEventListener("click", function(event) {
console.log(event.target);
});در این مثال عنصر هدف رویداد در Console نمایش داده میشود.
چند ویژگی و متد پرکاربرد:
| ویژگی یا متد | کاربرد |
|---|---|
event.target | عنصر ایجادکننده رویداد |
event.type | نوع رویداد |
event.key | کلید فشردهشده |
event.preventDefault() | جلوگیری از رفتار پیشفرض مرورگر |
event.currentTarget | عنصری که شنونده رویداد روی آن ثبت شده است |
۱۰. جلوگیری از رفتار پیشفرض فرم
گاهی میخواهیم قبل از ارسال فرم، اطلاعات آن را بررسی کنیم.
برای جلوگیری از ارسال خودکار فرم از preventDefault() استفاده میکنیم.
HTML:
<form id="myForm">
<input type="text" id="name" placeholder="Your Name">
<button type="submit">Submit</button>
</form>JavaScript:
let form = document.getElementById("myForm");
form.addEventListener("submit", function(event) {
event.preventDefault();
console.log("Form Submitted");
});در این مثال فرم بهصورت معمول ارسال نمیشود و میتوانیم ابتدا عملیات موردنظر خود را انجام دهیم.
۱۱. تفاوت addEventListener و رویدادهای Inline
یک روش قدیمیتر برای اجرای رویداد، استفاده از ویژگیهایی مانند onclick داخل HTML است.
مثال:
<button onclick="alert('Hello')">Click Me</button>اما روش پیشنهادی استفاده از addEventListener است؛ زیرا ساختار کد را منظمتر میکند و امکان ثبت چند شنونده برای یک رویداد را فراهم میسازد.
۱۲. تمرین عملی: ساخت فرم تعاملی ثبتنام
یک فرم ساده برای ثبتنام کارآموز در گام فردا طراحی کنید.
HTML:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Registration Form</title>
</head>
<body>
<h1>فرم ثبتنام گام فردا</h1>
<input type="text" id="studentName" placeholder="نام کارآموز">
<select id="course">
<option value="">انتخاب دوره</option>
<option value="HTML">HTML</option>
<option value="CSS">CSS</option>
<option value="JavaScript">JavaScript</option>
</select>
<button id="registerButton">ثبت اطلاعات</button>
<p id="result"></p>
<script src="script.js"></script>
</body>
</html>JavaScript:
let studentName = document.getElementById("studentName");
let course = document.getElementById("course");
let button = document.getElementById("registerButton");
let result = document.getElementById("result");
button.addEventListener("click", function() {
result.textContent =
"کارآموز " + studentName.value +
" در دوره " + course.value +
" انتخاب شد.";
});در این تمرین، کاربر نام خود را وارد میکند، دوره موردنظر را انتخاب میکند و با کلیک روی دکمه، اطلاعات در صفحه نمایش داده میشود.
۱۳. تمرین تکمیلی
فرم ثبتنام را توسعه دهید:
۱. اگر نام کارآموز خالی بود، پیام مناسب نمایش دهید.
۲. اگر دورهای انتخاب نشده بود، از کاربر بخواهید دوره را انتخاب کند.
۳. هنگام قرار گرفتن ماوس روی دکمه، رنگ آن تغییر کند.
۴. با فشردن کلید Enter در کادر نام، اطلاعات ثبت شوند.
۵. پس از ثبت موفق اطلاعات، یک پیام تأیید نمایش داده شود.
اهداف یادگیری این جلسه
در پایان این جلسه انتظار میرود بتوا
اعتبارسنجی فرمها و مدیریت ورودی کاربران در JavaScript ویدئو
آموزش دریافت و بررسی اطلاعات فرمها، اعتبارسنجی فیلدهای ورودی، کنترل خطاها، نمایش پیامهای راهنما و ایجاد فرم ثبتنام استاندارد با JavaScript.
اعتبارسنجی فرمها و مدیریت ورودی کاربران در JavaScript
مقدمه
فرمها یکی از مهمترین بخشهای وبسایتها هستند.
کاربران از طریق فرمها اطلاعاتی مانند نام، شماره تماس، ایمیل، رمز عبور و اطلاعات ثبتنام را وارد میکنند.
اما همیشه اطلاعات واردشده صحیح و کامل نیستند.
برای مثال:
کاربر ممکن است نام خود را وارد نکند.
شماره موبایل ممکن است اشتباه باشد.
ایمیل ممکن است ساختار درستی نداشته باشد.
کاربر ممکن است رمز عبور کوتاهی انتخاب کند.
هیچ دورهای انتخاب نشده باشد.
به فرایند بررسی صحت اطلاعات ورودی، اعتبارسنجی (Validation) گفته میشود.
۱. دریافت اطلاعات فرم با JavaScript
برای دریافت اطلاعات ورودی از ویژگی value استفاده میکنیم.
HTML:
<input type="text" id="username" placeholder="نام کاربر">JavaScript:
let username = document.getElementById("username");
console.log(username.value);با وارد کردن اطلاعات در کادر، مقدار آن از طریق value قابل دسترسی است.
۲. بررسی خالی نبودن فیلدها
یکی از اولین مراحل اعتبارسنجی، بررسی خالی نبودن فیلدهای ضروری است.
مثال:
let name = document.getElementById("name").value;
if (name === "") {
console.log("لطفاً نام خود را وارد کنید.");
} else {
console.log("اطلاعات دریافت شد.");
}برای حذف فاصلههای اضافی ابتدا و انتهای متن میتوانیم از trim() استفاده کنیم:
let name = document.getElementById("name").value.trim();
if (name === "") {
console.log("نام نمیتواند خالی باشد.");
}۳. استفاده از شرطهای اعتبارسنجی
میتوانیم چند شرط را همزمان بررسی کنیم.
مثال:
let age = 17;
if (age >= 18) {
console.log("شرایط سنی مناسب است.");
} else {
console.log("سن باید حداقل ۱۸ سال باشد.");
}۴. اعتبارسنجی ایمیل
یکی از روشهای ساده بررسی ساختار ایمیل استفاده از عبارت منظم (Regular Expression یا RegEx) است.
مثال:
let email = "student@example.com";
let emailPattern = /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/;
if (emailPattern.test(email)) {
console.log("ایمیل معتبر است.");
} else {
console.log("ساختار ایمیل صحیح نیست.");
}این الگو یک بررسی ابتدایی از ساختار ایمیل انجام میدهد و تضمین نمیکند که نشانی واقعاً وجود داشته باشد.
۵. اعتبارسنجی شماره موبایل
برای یک فرم ساده فارسی میتوانیم شماره موبایل ایران را با الگوی زیر بررسی کنیم:
let phone = "09123456789";
let phonePattern = /^09\d{9}$/;
if (phonePattern.test(phone)) {
console.log("شماره موبایل معتبر است.");
} else {
console.log("شماره موبایل باید ۱۱ رقم و با 09 شروع شود.");
}این الگو فقط شمارههای واردشده با ارقام انگلیسی را بررسی میکند. برای پشتیبانی از ارقام فارسی باید ابتدا آنها را به ارقام انگلیسی تبدیل کنیم.
۶. اعتبارسنجی رمز عبور
میتوانیم حداقل طول رمز عبور را بررسی کنیم.
let password = "12345678";
if (password.length >= 8) {
console.log("طول رمز عبور مناسب است.");
} else {
console.log("رمز عبور باید حداقل ۸ کاراکتر باشد.");
}در پروژههای واقعی میتوانیم قوانین بیشتری مانند وجود حروف بزرگ، حروف کوچک و اعداد را نیز بررسی کنیم.
۷. استفاده از رویداد submit
بهتر است اعتبارسنجی فرم هنگام ارسال آن انجام شود.
HTML:
<form id="registerForm">
<input type="text" id="name" placeholder="نام">
<input type="email" id="email" placeholder="ایمیل">
<button type="submit">ثبتنام</button>
</form>
<p id="message"></p>JavaScript:
let form = document.getElementById("registerForm");
let message = document.getElementById("message");
form.addEventListener("submit", function(event) {
event.preventDefault();
let name = document.getElementById("name").value.trim();
let email = document.getElementById("email").value.trim();
if (name === "") {
message.textContent = "نام را وارد کنید.";
return;
}
if (email === "") {
message.textContent = "ایمیل را وارد کنید.";
return;
}
message.textContent = "اطلاعات با موفقیت بررسی شد.";
});در این مثال ابتدا ارسال پیشفرض فرم متوقف میشود و سپس اطلاعات بررسی میشوند.
۸. استفاده از قابلیتهای اعتبارسنجی HTML5
خود HTML نیز امکاناتی برای اعتبارسنجی اولیه دارد.
ویژگیهای مهم:
| ویژگی | کاربرد |
|---|---|
required | اجباری کردن فیلد |
minlength | حداقل طول متن |
maxlength | حداکثر طول متن |
min | حداقل مقدار عددی |
max | حداکثر مقدار عددی |
type="email" | بررسی ابتدایی ساختار ایمیل |
pattern | تعیین الگوی ورودی |
مثال:
<form>
<input type="text" required minlength="3">
<input type="email" required>
<input
type="text"
pattern="09[0-9]{9}"
placeholder="شماره موبایل">
<button type="submit">ارسال</button>
</form>مرورگر قبل از ارسال فرم، محدودیتهای تعریفشده را بررسی میکند.
۹. نمایش پیام خطا با کلاس CSS
برای حرفهایتر شدن فرم میتوانیم پیامهای خطا را با CSS طراحی کنیم.
CSS:
.error {
color: red;
font-size: 14px;
}
.success {
color: green;
font-size: 14px;
}JavaScript:
message.textContent = "نام را وارد کنید.";
message.className = "error";برای نمایش پیام موفقیت:
message.textContent = "ثبتنام با موفقیت انجام شد.";
message.className = "success";۱۰. تمرین عملی: ساخت فرم ثبتنام گام فردا
یک فرم ثبتنام طراحی کنید که اطلاعات زیر را دریافت کند:
نام و نام خانوادگی
شماره موبایل
ایمیل
دوره آموزشی موردنظر
رمز عبور
کد HTML
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Registration Form</title>
<link rel="stylesheet" href="style.css">
</head>
<body>
<h1>فرم ثبتنام گام فردا</h1>
<form id="registerForm">
<input type="text" id="name" placeholder="نام و نام خانوادگی">
<input type="text" id="phone" placeholder="شماره موبایل">
<input type="email" id="email" placeholder="ایمیل">
<select id="course">
<option value="">انتخاب دوره</option>
<option value="HTML">HTML</option>
<option value="CSS">CSS</option>
<option value="JavaScript">JavaScript</option>
</select>
<input type="password" id="password" placeholder="رمز عبور">
<button type="submit">ثبتنام</button>
</form>
<p id="message"></p>
<script src="script.js"></script>
</body>
</html>کد JavaScript
let form = document.getElementById("registerForm");
let message = document.getElementById("message");
form.addEventListener("submit", function(event) {
event.preventDefault();
let name = document.getElementById("name").value.trim();
let phone = document.getElementById("phone").value.trim();
let email = document.getElementById("email").value.trim();
let course = document.getElementById("course").value;
let password = document.getElementById("password").value;
let phonePattern = /^09\d{9}$/;
let emailPattern = /^[^\s@]+@[^\s@]+\.[^\s@]+$/;
if (name === "") {
message.textContent = "نام را وارد کنید.";
message.className = "error";
return;
}
if (!phonePattern.test(phone)) {
message.textContent = "شماره موبایل صحیح نیست.";
message.className = "error";
return;
}
if (!emailPattern.test(email)) {
message.textContent = "ایمیل معتبر نیست.";
message.className = "error";
return;
}
if (course === "") {
message.textContent = "یک دوره انتخاب کنید.";
message.className = "error";
re
در فصل پایانی، آموختههای خود از HTML، CSS و JavaScript را در قالب یک پروژه عملی ترکیب میکنید. یک وبسایت چندبخشی طراحی و پیادهسازی میکنید و با تکمیل پروژه، تجربه عملی ساخت یک وبسایت را به دست میآورید.
معرفی پروژه و طراحی نقشه صفحات وبسایت ویدئو
آشنایی با مراحل اجرای یک پروژه طراحی وب، تعیین هدف وبسایت، شناسایی مخاطبان، برنامهریزی صفحات، طراحی ساختار محتوا و آمادهسازی نقشه اولیه پروژه پیش از کدنویسی.
معرفی پروژه و طراحی نقشه صفحات وبسایت
مقدمه
تا این مرحله با سه فناوری اصلی طراحی وب آشنا شدیم:
HTML برای ایجاد ساختار صفحات
CSS برای طراحی ظاهر صفحات
JavaScript برای ایجاد تعامل و قابلیتهای پویا
اکنون زمان آن رسیده است که این مهارتها را در یک پروژه عملی به کار بگیریم.
در این فصل قرار است یک وبسایت چندصفحهای طراحی کنیم و مرحلهبهمرحله آن را توسعه دهیم.
نکته مهم این است که در پروژههای واقعی، قبل از نوشتن کد باید هدف و ساختار وبسایت مشخص شود.
به این فرایند برنامهریزی و طراحی اولیه پروژه گفته میشود.
۱. معرفی پروژه نهایی
در این دوره یک وبسایت آموزشی با موضوع معرفی یک مرکز آموزشی طراحی میکنیم.
نام نمونه پروژه:
آموزشگاه مهارتآموزی
این وبسایت قرار است اطلاعات آموزشی، دورهها، خدمات و راههای ارتباطی یک مرکز آموزشی را در اختیار بازدیدکنندگان قرار دهد.
ویژگیهای پروژه:
طراحی چندصفحهای
منوی پیمایش
معرفی مرکز آموزشی
نمایش دورههای آموزشی
صفحه جزئیات دوره
فرم ارتباط با ما
طراحی واکنشگرا برای موبایل و کامپیوتر
استفاده از JavaScript برای تعامل با کاربر
۲. تعیین هدف وبسایت
اولین قدم در هر پروژه، مشخص کردن هدف آن است.
برای مثال، هدف یک وبسایت آموزشی میتواند موارد زیر باشد:
۱. معرفی مرکز آموزشی و خدمات آن
۲. نمایش دورهها و سرفصلهای آموزشی
۳. جذب هنرجو و دریافت درخواست ثبتنام
۴. ارائه اطلاعات تماس و نشانی
۵. پاسخگویی اولیه به سؤالات کاربران
اگر هدف پروژه مشخص نباشد، ممکن است صفحات غیرضروری ایجاد کنیم یا بخشهای مهم را فراموش کنیم.
۳. شناسایی مخاطبان وبسایت
قبل از طراحی باید بدانیم چه افرادی از وبسایت استفاده خواهند کرد.
مخاطبان نمونه پروژه ما:
دانشآموزان و دانشجویان
افراد جویای کار
کارمندان علاقهمند به یادگیری مهارتهای جدید
افرادی که قصد شرکت در دورههای تخصصی دارند
شناخت مخاطبان به ما کمک میکند زبان، ساختار و امکانات مناسبی برای وبسایت انتخاب کنیم.
۴. تعیین صفحات اصلی وبسایت
اکنون باید مشخص کنیم وبسایت به چه صفحاتی نیاز دارد.
برای پروژه آموزشی، صفحات زیر را در نظر میگیریم:
صفحه اول (Home)
صفحه اصلی وبسایت است و باید معرفی کوتاهی از مرکز آموزشی، دورههای منتخب و راههای ارتباطی داشته باشد.
صفحه درباره ما (About)
در این صفحه درباره مرکز آموزشی، سوابق، اهداف و خدمات آن توضیح میدهیم.
صفحه دورهها (Courses)
در این صفحه فهرست دورههای آموزشی به همراه عنوان، تصویر و توضیح کوتاه نمایش داده میشود.
صفحه جزئیات دوره (Course Details)
هر دوره میتواند صفحه اختصاصی داشته باشد که شامل توضیحات، سرفصلها، مدت دوره و اطلاعات ثبتنام است.
صفحه تماس با ما (Contact)
این صفحه شامل اطلاعات تماس و فرم ارتباط با مرکز آموزشی خواهد بود.
۵. طراحی نقشه صفحات (Sitemap)
نقشه سایت نشان میدهد صفحات مختلف چه ارتباطی با یکدیگر دارند.
ساختار پیشنهادی پروژه:
وبسایت آموزشگاه
│
├── صفحه اصلی
│
├── درباره ما
│
├── دورهها
│ │
│ ├── دوره HTML
│ │
│ ├── دوره CSS
│ │
│ └── دوره JavaScript
│
└── تماس با مااین ساختار به ما کمک میکند قبل از شروع کدنویسی، مسیر حرکت کاربران در وبسایت را مشخص کنیم.
۶. طراحی ساختار صفحه اصلی (Wireframe)
پس از مشخص شدن صفحات، باید چیدمان بخشهای هر صفحه را تعیین کنیم.
به طرح ساده و اولیه چیدمان صفحه، وایرفریم (Wireframe) گفته میشود.
وایرفریم هنوز طراحی گرافیکی نهایی نیست؛ فقط مشخص میکند هر بخش در کجای صفحه قرار بگیرد.
ساختار پیشنهادی صفحه اصلی:
--------------------------------
HEADER
لوگو و منوی اصلی
--------------------------------
HERO
عنوان و معرفی آموزشگاه
دکمه مشاهده دورهها
--------------------------------
ABOUT US
معرفی کوتاه آموزشگاه
--------------------------------
COURSES
کارتهای دوره آموزشی
--------------------------------
WHY US
مزایای انتخاب آموزشگاه
--------------------------------
CONTACT
اطلاعات و فرم تماس
--------------------------------
FOOTER
آدرس، تلفن و شبکههای اجتماعی
--------------------------------این طرح، نقشه اولیه صفحه اصلی ما خواهد بود.
۷. تعیین اجزای مشترک صفحات
در بیشتر وبسایتها بعضی بخشها در تمام صفحات تکرار میشوند.
مهمترین این بخشها عبارتاند از:
Header
بخش بالایی صفحه که معمولاً شامل لوگو و منوی اصلی است.
Navigation
منوی پیمایش برای جابهجایی بین صفحات.
Main Content
بخش اصلی و اختصاصی محتوای هر صفحه.
Footer
بخش پایینی سایت که میتواند شامل اطلاعات تماس، لینکها و شبکههای اجتماعی باشد.
در پروژه خود تلاش میکنیم Header و Footer در صفحات مختلف ساختار یکسانی داشته باشند.
۸. انتخاب رنگ و سبک طراحی
برای ایجاد هماهنگی در ظاهر وبسایت باید از ابتدا یک سبک طراحی مشخص کنیم.
برای پروژه آموزشی میتوانیم از این ترکیب استفاده کنیم:
رنگ اصلی: سرمهای یا زغالی
رنگ تأکیدی: قرمز یا نارنجی
رنگ پسزمینه: سفید و خاکستری روشن
رنگ متن: خاکستری تیره
همچنین باید فونت، اندازه عنوانها، فاصله بین بخشها و شکل دکمهها تا حد امکان هماهنگ باشند.
۹. تعیین فایلها و پوشههای پروژه
قبل از شروع کدنویسی، پوشه پروژه را ایجاد میکنیم.
نام پوشه:
education-website
ساختار پیشنهادی:
education-website
│
├── index.html
│
├── about.html
│
├── courses.html
│
├── course-details.html
│
├── contact.html
│
├── css
│ └── style.css
│
├── js
│ └── script.js
│
└── images
├── logo.png
├── banner.jpg
└── course.jpgتوضیح فایلها:
فایلهای HTML برای ساخت صفحات وب
فایل
style.cssبرای طراحی ظاهرفایل
script.jsبرای برنامهنویسی و تعاملپوشه
imagesبرای نگهداری تصاویر
۱۰. ابزارهای موردنیاز پروژه
برای اجرای پروژه به ابزار پیچیدهای نیاز نداریم.
ابزارهای پیشنهادی:
۱. یک ویرایشگر کد مانند Visual Studio Code
۲. یک مرورگر مانند Google Chrome
۳. پوشهای برای نگهداری فایلهای پروژه
۴. ابزار Developer Tools مرورگر برای بررسی و رفع خطاها
در این پروژه از همان مهارتهایی که در جلسات قبلی یاد گرفتهایم استفاده خواهیم کرد.
تمرین عملی جلسه
قبل از شروع کدنویسی، یک پوشه با نام education-website ایجاد کنید.
سپس اقدامات زیر را انجام دهید:
۱. پنج فایل HTML پیشنهادی را ایجاد کنید.
۲. پوشههای css، js و images را بسازید.
۳. یک نقشه ساده از صفحات وبسایت رسم کنید.
۴. مشخص کنید صفحه اصلی چه بخشهایی خواهد داشت.
۵. رنگ اصلی، رنگ تأکیدی و فونت موردنظر خود را انتخاب کنید.
اهداف یادگیری جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید:
هدف یک پروژه طراحی وب را مشخص کنید.
مخاطبان وبسایت را شناسایی کنید.
صفحات موردنیاز را تعیین کنید.
نقشه صفحات وبسایت را طراحی کنید.
وایرفریم اولیه صفحه را تهیه کنید.
ساختار پوشهها و فایلهای پروژه را ایجاد کنید.
قبل از کدنویسی برای یک پروژه برنامهریزی کنید.
ایجاد ساختار صفحات وبسایت با HTML ویدئو
آموزش ایجاد صفحات اصلی وبسایت، ساختاردهی محتوای صفحات با HTML5، ایجاد منوی پیمایش، لینکدهی بین صفحات و آمادهسازی بخشهای اصلی پروژه عملی.
ایجاد ساختار صفحات وبسایت با HTML
مقدمه
در جلسه قبل پروژه نهایی خود را معرفی کردیم و نقشه صفحات وبسایت آموزشی را طراحی کردیم.
در این جلسه قرار است اولین مرحله پیادهسازی پروژه را انجام دهیم.
ابتدا فایلهای HTML را ایجاد میکنیم، ساختار استاندارد هر صفحه را مینویسیم و سپس بین صفحات مختلف لینک برقرار میکنیم.
هدف این جلسه ساخت یک وبسایت چندصفحهای با ساختار صحیح HTML است.
۱. آمادهسازی محیط پروژه
ابتدا پوشه پروژه را در ویرایشگر کد مانند Visual Studio Code باز کنید.
ساختار پوشهها به شکل زیر خواهد بود:
education-website
│
├── index.html
├── about.html
├── courses.html
├── course-details.html
├── contact.html
│
├── css
│ └── style.css
│
├── js
│ └── script.js
│
└── imagesدر این مرحله فایلهای HTML را ایجاد میکنیم.
۲. ساختار استاندارد یک صفحه HTML
هر صفحه HTML باید ساختار اصلی و استاندارد خود را داشته باشد.
نمونه:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>آموزشگاه مهارتآموزی</title>
</head>
<body>
<h1>به آموزشگاه مهارتآموزی خوش آمدید</h1>
<p>آموزش مهارتهای کاربردی برای ورود به بازار کار</p>
</body>
</html>توضیح بخشها:
DOCTYPE: مشخص میکند سند از استاندارد HTML5 استفاده میکند.html: عنصر اصلی صفحه است.lang="fa": زبان صفحه را فارسی معرفی میکند.dir="rtl": جهت نمایش متن را راست به چپ میکند.head: اطلاعات و تنظیمات صفحه را نگهداری میکند.body: محتوای قابل مشاهده صفحه را در خود قرار میدهد.meta charset: کدگذاری حروف را مشخص میکند.viewport: نمایش مناسب صفحه در دستگاههای مختلف را فراهم میکند.title: عنوان صفحه در تب مرورگر است.
۳. ساخت صفحه اصلی وبسایت
فایل index.html را باز کنید و کد زیر را در آن قرار دهید:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>صفحه اصلی | آموزشگاه مهارتآموزی</title>
</head>
<body>
<header>
<h1>آموزشگاه مهارتآموزی</h1>
<nav>
<a href="index.html">صفحه اصلی</a>
<a href="about.html">درباره ما</a>
<a href="courses.html">دورهها</a>
<a href="contact.html">تماس با ما</a>
</nav>
</header>
<main>
<section>
<h2>مهارت بیاموزید، آینده بسازید</h2>
<p>
با شرکت در دورههای کاربردی،
مهارتهای موردنیاز بازار کار را یاد بگیرید.
</p>
<a href="courses.html">مشاهده دورهها</a>
</section>
<section>
<h2>درباره آموزشگاه</h2>
<p>
ما با برگزاری دورههای آموزشی
به ارتقای مهارتهای تخصصی علاقهمندان کمک میکنیم.
</p>
</section>
<section>
<h2>دورههای آموزشی</h2>
<ul>
<li>آموزش HTML</li>
<li>آموزش CSS</li>
<li>آموزش JavaScript</li>
</ul>
</section>
</main>
<footer>
<p>تمام حقوق محفوظ است.</p>
</footer>
</body>
</html>در این صفحه از عناصر معنایی HTML5 مانند header، nav، main، section و footer استفاده کردهایم.
۴. ساخت صفحه درباره ما
فایل about.html را ایجاد کنید:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>درباره ما | آموزشگاه مهارتآموزی</title>
</head>
<body>
<header>
<h1>درباره آموزشگاه</h1>
<nav>
<a href="index.html">صفحه اصلی</a>
<a href="about.html">درباره ما</a>
<a href="courses.html">دورهها</a>
<a href="contact.html">تماس با ما</a>
</nav>
</header>
<main>
<section>
<h2>معرفی مجموعه</h2>
<p>
آموزشگاه مهارتآموزی با هدف آموزش مهارتهای
کاربردی و تخصصی فعالیت میکند.
</p>
</section>
<section>
<h2>اهداف ما</h2>
<ul>
<li>افزایش مهارتهای تخصصی</li>
<li>آمادهسازی برای بازار کار</li>
<li>توسعه دانش فنی</li>
</ul>
</section>
</main>
<footer>
<p>تمام حقوق محفوظ است.</p>
</footer>
</body>
</html>۵. ساخت صفحه دورهها
فایل courses.html را ایجاد کنید:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>دورههای آموزشی | آموزشگاه مهارتآموزی</title>
</head>
<body>
<header>
<h1>دورههای آموزشی</h1>
<nav>
<a href="index.html">صفحه اصلی</a>
<a href="about.html">درباره ما</a>
<a href="courses.html">دورهها</a>
<a href="contact.html">تماس با ما</a>
</nav>
</header>
<main>
<section>
<h2>دوره طراحی وب</h2>
<p>آموزش ساخت صفحات وب با HTML</p>
<a href="course-details.html">مشاهده جزئیات</a>
</section>
<section>
<h2>دوره CSS</h2>
<p>آموزش طراحی ظاهری صفحات وب</p>
<a href="course-details.html">مشاهده جزئیات</a>
</section>
<section>
<h2>دوره JavaScript</h2>
<p>آموزش برنامهنویسی و تعامل در وب</p>
<a href="course-details.html">مشاهده جزئیات</a>
</section>
</main>
<footer>
<p>تمام حقوق محفوظ است.</p>
</footer>
</body>
</html>۶. ساخت صفحه جزئیات دوره
فایل course-details.html را ایجاد کنید:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>جزئیات دوره | آموزشگاه مهارتآموزی</title>
</head>
<body>
<header>
<h1>دوره جامع طراحی وب</h1>
</header>
<main>
<section>
<h2>معرفی دوره</h2>
<p>
در این دوره با مفاهیم طراحی وب
و ساخت صفحات اینترنتی آشنا میشوید.
</p>
</section>
<section>
<h2>سرفصلهای دوره</h2>
<ol>
<li>آموزش HTML</li>
<li>آموزش CSS</li>
<li>آموزش JavaScript</li>
<li>اجرای پروژه عملی</li>
</ol>
</section>
<a href="contact.html">درخواست ثبتنام</a>
</main>
<footer>
<p>تمام حقوق محفوظ است.</p>
</footer>
</body>
</html>۷. ساخت صفحه تماس با ما
فایل contact.html را ایجاد کنید:
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa" dir="rtl">
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>تماس با ما | آموزشگاه مهارتآموزی</title>
</head>
<body>
<header>
<h1>تماس با ما</h1>
</header>
<main>
<section>
<h2>اطلاعات تماس</h2>
<p>تلفن: 02100000000</p>
<p>ایمیل: info@example.com</p>
</section>
<section>
<h2>فرم ارتباط با ما</h2>
<form>
<label for="name">نام:</label>
<input type="text" id="name">
<br><br>
<label for="email">ایمیل:</label>
<input type="email" id="email">
<br><br>
<label for="message">پیام:</label>
<textarea id="message"></textarea>
<br><br>
<button type="submit">ارسال پیام</button>
</form>
</section>
</main>
<footer>
<p>تمام حقوق محفوظ است.</p>
</footer>
</body>
</html>توجه کنید که در این مرحله فرم فقط از نظر ظاهری و ساختاری ایجاد شده است. ارسال واقعی پیام را در مراحل بعدی بررسی خواهیم کرد.
۸. بررسی ارتباط صفحات
اکنون باید مطمئن شویم صفحات به یکدیگر متصل هستند.
برای ایجاد لینک از عنصر a استفاده میکنیم.
مثال:
<a href="about.html">درباره ما</a>ویژگی href مسیر صفحه مقصد را مشخص میکند.
اگر فایلها در یک پوشه باشند، نام فایل کافی است.
اگر صفحه مقصد در پوشه دیگری باشد، باید مسیر نسبی آن را مشخص کنیم.
مثال:
<a href="pages/about.html">درباره ما</a>۹. اجرای پروژه در مرورگر
پس از ذخیره فایلها:
۱. فایل index.html را پیدا کنید.
۲. روی آن دوبار کلیک کنید یا با مرورگر باز کنید.
۳. منوی بالای صفحه را بررسی کنید.
۴. روی لینکهای مختلف کلیک کنید.
۵. مطمئن شوید صفحات بهدرستی باز میشوند.
در این مرحله وبسایت از نظر ساختار HTML قابل استفاده است، اما هنوز طراحی گرافیکی و ظاهر حرفهای ندارد.
تمرین عملی
پروژه خود را با شرایط زیر تکمیل کنید:
۱. هر پنج صفحه HTML را ایجاد کنید.
۲. ساختار استاندارد HTML5 را در همه صفحات رعایت کنید.
۳. منوی پیمایش را در صفحه اصلی و صفحه درباره ما، دورهها و تماس با ما قرار دهید.
۴. از صفحه دورهها به صفحه جزئیات دوره لینک بدهید.
۵. از صفحه جزئیات دوره به صفحه تماس با ما لینک بدهید.
۶. تمام صفحات را در مرورگر باز کنید و لینکها را آزمایش کنید.
اهداف یادگیری جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید:
صفحات مختلف یک وبسایت را با HTML ایجاد کنید.
ساختار استاندارد HTML5 را پیادهسازی کنید.
از عناصر معنایی HTML استفاده کنید.
منوی پیمایش بسازید.
صفحات مختلف را به یکدیگر متصل کنید.
ساختار اولیه یک وبسایت چندصفحهای را پیادهسازی کنید.
طراحی ظاهر وبسایت با CSS ویدئو
آموزش طراحی رابط کاربری وبسایت با استفاده از CSS، تنظیم رنگها و فونتها، طراحی منوی پیمایش، ساخت کارتهای دوره، ایجاد چیدمان استاندارد و هماهنگسازی ظاهر صفحات مختلف.
طراحی ظاهر وبسایت با CSS
مقدمه
در جلسه قبل صفحات مختلف وبسایت را با HTML ایجاد کردیم.
اکنون ساختار صفحات آماده است، اما ظاهر آنها ساده و بدون طراحی گرافیکی است.
در این جلسه با استفاده از CSS ظاهر وبسایت را طراحی میکنیم.
هدف ما ایجاد یک وبسایت آموزشی با ظاهر مدرن، مرتب و هماهنگ است.
۱. اتصال فایل CSS به صفحات HTML
ابتدا فایل زیر را باز کنید:
css/style.css
سپس در بخش head تمام صفحات HTML، کد زیر را قرار دهید:
<link rel="stylesheet" href="css/style.css">مثال:
<head>
<meta charset="UTF-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<title>آموزشگاه مهارتآموزی</title>
<link rel="stylesheet" href="css/style.css">
</head>از این پس استایلهای موجود در فایل CSS روی صفحه اعمال میشوند.
نکته: مسیر فایل CSS باید نسبت به محل فایل HTML درست باشد.
۲. تعیین رنگها و تنظیمات عمومی
برای اینکه رنگهای وبسایت هماهنگ باشند، بهتر است از متغیرهای CSS استفاده کنیم.
در ابتدای فایل style.css بنویسید:
:root {
--primary-color: #26364a;
--accent-color: #e63946;
--background-color: #f5f7fa;
--text-color: #333333;
--white-color: #ffffff;
}در این مثال:
رنگ اصلی برای بخشهای مهم سایت استفاده میشود.
رنگ تأکیدی برای دکمهها و قسمتهای برجسته است.
رنگ پسزمینه برای فضای عمومی صفحات استفاده میشود.
مزیت متغیرها این است که اگر بخواهیم رنگ اصلی را تغییر دهیم، فقط یک مقدار را اصلاح میکنیم.
۳. تنظیمات عمومی صفحه
کد زیر را به فایل CSS اضافه کنید:
* {
box-sizing: border-box;
}
body {
margin: 0;
font-family: Tahoma, sans-serif;
direction: rtl;
background-color: var(--background-color);
color: var(--text-color);
line-height: 1.8;
}
a {
text-decoration: none;
}
h1, h2, h3 {
margin-top: 0;
}توضیحات:
margin: 0فاصله پیشفرض بیرونی صفحه را حذف میکند.font-familyفونت متنها را مشخص میکند.direction: rtlجهت نوشتار را راست به چپ قرار میدهد.line-heightفاصله خطوط را تنظیم میکند.box-sizing: border-boxمحاسبه ابعاد عناصر را قابل پیشبینیتر میکند.
۴. طراحی سربرگ و منوی اصلی
در فایل HTML صفحه اصلی، بخش header را به شکل زیر تنظیم کنید:
<header class="site-header">
<div class="container header-content">
<h1 class="logo">آموزشگاه مهارتآموزی</h1>
<nav class="main-nav">
<a href="index.html">صفحه اصلی</a>
<a href="about.html">درباره ما</a>
<a href="courses.html">دورهها</a>
<a href="contact.html">تماس با ما</a>
</nav>
</div>
</header>حالا استایل آن را در CSS مینویسیم:
.container {
width: 90%;
max-width: 1200px;
margin: auto;
}
.site-header {
background-color: var(--primary-color);
color: var(--white-color);
padding: 20px 0;
}
.header-content {
display: flex;
justify-content: space-between;
align-items: center;
flex-wrap: wrap;
gap: 15px;
}
.logo {
font-size: 22px;
margin: 0;
}
.main-nav {
display: flex;
gap: 20px;
flex-wrap: wrap;
}
.main-nav a {
color: var(--white-color);
transition: color 0.3s;
}
.main-nav a:hover {
color: #ffd166;
}در این قسمت از Flexbox برای قرار دادن لوگو و منو در کنار یکدیگر استفاده کردهایم.
۵. طراحی بخش معرفی یا Hero
در صفحه اصلی، بخش معرفی را به شکل زیر تغییر دهید:
<section class="hero">
<div class="container">
<h2>مهارت بیاموزید، آینده بسازید</h2>
<p>
با شرکت در دورههای کاربردی،
مهارتهای موردنیاز بازار کار را یاد بگیرید.
</p>
<a href="courses.html" class="btn">
مشاهده دورهها
</a>
</div>
</section>استایل CSS:
.hero {
background-color: #e8eef5;
padding: 80px 20px;
text-align: center;
}
.hero h2 {
font-size: 32px;
color: var(--primary-color);
}
.hero p {
font-size: 18px;
margin-bottom: 30px;
}
.btn {
display: inline-block;
background-color: var(--accent-color);
color: white;
padding: 12px 28px;
border-radius: 8px;
transition: background-color 0.3s;
}
.btn:hover {
background-color: #bd2633;
}۶. طراحی کارتهای دوره آموزشی
برای نمایش دورهها از کارتهای جداگانه استفاده میکنیم.
ساختار HTML:
<section class="courses-section">
<div class="container">
<h2>دورههای آموزشی</h2>
<div class="course-list">
<article class="course-card">
<h3>آموزش HTML</h3>
<p>یادگیری ساختار صفحات وب</p>
<a href="course-details.html">مشاهده دوره</a>
</article>
<article class="course-card">
<h3>آموزش CSS</h3>
<p>طراحی ظاهر صفحات وب</p>
<a href="course-details.html">مشاهده دوره</a>
</article>
<article class="course-card">
<h3>آموزش JavaScript</h3>
<p>ایجاد قابلیتهای تعاملی</p>
<a href="course-details.html">مشاهده دوره</a>
</article>
</div>
</div>
</section>استایل CSS:
.courses-section {
padding: 60px 0;
}
.courses-section h2 {
text-align: center;
margin-bottom: 30px;
}
.course-list {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(3, 1fr);
gap: 25px;
}
.course-card {
background-color: var(--white-color);
padding: 25px;
border-radius: 12px;
box-shadow: 0 3px 12px rgba(0, 0, 0, 0.08);
}
.course-card h3 {
color: var(--primary-color);
}
.course-card a {
color: var(--accent-color);
font-weight: bold;
}در این بخش از CSS Grid برای ایجاد سه ستون استفاده کردهایم.
۷. طراحی بخش معرفی و تماس
برای یکسانسازی ظاهر بخشهای مختلف از کلاسهای مشترک استفاده میکنیم.
.content-section {
background-color: var(--white-color);
padding: 40px;
margin: 30px auto;
border-radius: 12px;
max-width: 1200px;
}در HTML میتوانیم بنویسیم:
<section class="content-section">
<h2>درباره آموزشگاه</h2>
<p>
ما با برگزاری دورههای آموزشی
به ارتقای مهارتهای تخصصی علاقهمندان کمک میکنیم.
</p>
</section>این کلاس را میتوان در صفحات دیگر نیز استفاده کرد.
۸. طراحی فرم تماس
برای فرم تماس، استایل زیر را به CSS اضافه کنید:
form {
max-width: 600px;
margin: 30px auto;
}
input,
textarea,
select {
width: 100%;
padding: 12px;
margin: 10px 0;
border: 1px solid #cccccc;
border-radius: 6px;
font-family: inherit;
}
textarea {
min-height: 120px;
resize: vertical;
}
button {
background-color: var(--accent-color);
color: white;
border: none;
padding: 12px 25px;
border-radius: 6px;
cursor: pointer;
font-family: inherit;
}
button:hover {
background-color: #bd2633;
}۹. طراحی Footer
برای بخش پایینی صفحات، کد زیر را به CSS اضافه کنید:
footer {
background-color: var(--primary-color);
color: white;
text-align: center;
padding: 25px;
margin-top: 50px;
}با این کار بخش پایینی وبسایت ظاهر هماهنگتری خواهد داشت.
۱۰. آزمایش ظاهر صفحات
پس از ذخیره فایلها، وبسایت را در مرورگر باز کنید.
موارد زیر را بررسی کنید:
۱. آیا رنگ پسزمینه درست نمایش داده میشود؟
۲. آیا منو و لوگو کنار هم قرار گرفتهاند؟
۳. آیا کارتهای دوره در سه ستون نمایش داده میشوند؟
۴. آیا دکمهها رنگ و اندازه مناسبی دارند؟
۵. آیا فرم تماس ظاهر مناسبی دارد؟
۶. آیا همه صفحات از فایل CSS مشترک استفاده میکنند؟
تمرین عملی
پروژه را با شرایط زیر تکمیل کنید:
رنگ اصلی و تأکیدی را تغییر دهید و ترکیب مناسبی انتخاب کنید.
برای عنوانها اندازه فونت متفاوت تعیین کنید.
کارتهای دوره را با فاصله و سایه مناسب طراحی کنید.
ظاهر منوی اصلی را در تمام صفحات یکسان کنید.
فرم تماس را مرتب و خوانا طراحی کنید.
برای دکمهها حالت Hover ایجاد کنید.
اهداف یادگیری جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید:
فایل CSS را به صفحات HTML متصل کنید.
از متغیرهای CSS استفاده کنید.
رنگ، فونت و فاصله عناصر را تنظیم کنید.
منوی اصلی وبسایت را طراحی کنید.
کارتهای آموزشی بسازید.
از Flexbox و Grid برای چیدمان استفاده کنید.
فرمها و بخش Footer را استایلدهی کنید.
ظاهر صفحات مختلف را هماهنگ کنید.
طراحی واکنشگرا (Responsive Design) برای موبایل و کامپیوتر ویدئو
آموزش سازگار کردن صفحات وب با اندازههای مختلف نمایشگر، آشنایی با Media Query، طراحی موبایلمحور، تنظیم تصاویر و چیدمان عناصر برای نمایش صحیح در موبایل، تبلت و کامپیوتر.
طراحی واکنشگرا (Responsive Design) برای موبایل و کامپیوتر
مقدمه
در جلسات قبل صفحات وبسایت آموزشی را با HTML ایجاد کردیم و ظاهر آنها را با CSS طراحی کردیم.
اما یک مشکل مهم باقی مانده است.
کاربران ممکن است با دستگاههای مختلف وارد وبسایت شوند:
کامپیوتر رومیزی
لپتاپ
تبلت
تلفن همراه
اگر وبسایت فقط برای نمایشگرهای بزرگ طراحی شده باشد، ممکن است در موبایل بخشهایی از صفحه از کادر خارج شوند یا نوشتهها و تصاویر بهدرستی نمایش داده نشوند.
به فرایند سازگار کردن ظاهر وبسایت با اندازههای مختلف نمایشگر، طراحی واکنشگرا (Responsive Design) گفته میشود.
در این جلسه پروژه خود را برای نمایش در دستگاههای مختلف آماده میکنیم.
۱. آشنایی با مفهوم Responsive Design
در طراحی واکنشگرا، اندازه و چیدمان عناصر صفحه متناسب با فضای در دسترس تغییر میکند.
برای مثال:
در کامپیوتر:
کارتهای دوره میتوانند در سه ستون نمایش داده شوند.
منوی اصلی در یک ردیف قرار میگیرد.
تصاویر فضای بیشتری دارند.
در موبایل:
کارتها زیر یکدیگر قرار میگیرند.
منو ممکن است در چند ردیف یا به شکل منوی جمعشونده نمایش داده شود.
اندازه عنوانها و فاصلهها کاهش پیدا میکند.
هدف این است که کاربر در هر دستگاه بتواند بهراحتی از وبسایت استفاده کند.
۲. بررسی ویژگی Viewport
در ابتدای هر صفحه HTML باید این کد وجود داشته باشد:
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">این دستور به مرورگر میگوید عرض صفحه را متناسب با عرض دستگاه در نظر بگیرد.
توضیح اجزای آن:
width=device-width: عرض صفحه برابر عرض دستگاه باشد.initial-scale=1.0: بزرگنمایی اولیه صفحه روی مقدار عادی قرار بگیرد.
اگر این ویژگی وجود نداشته باشد، نمایش صفحات در موبایل ممکن است رفتار نامناسبی داشته باشد.
۳. آشنایی با Media Query
یکی از مهمترین ابزارهای طراحی واکنشگرا در CSS، دستور Media Query است.
با استفاده از آن میتوانیم برای اندازههای مختلف نمایشگر، استایلهای متفاوتی تعریف کنیم.
ساختار کلی:
@media (max-width: 768px) {
/* استایل مخصوص نمایشگرهای کوچک */
}در این مثال، دستورات داخل Media Query زمانی اعمال میشوند که عرض صفحه حداکثر ۷۶۸ پیکسل باشد.
مثال:
body {
font-size: 18px;
}
@media (max-width: 768px) {
body {
font-size: 15px;
}
}در نمایشگرهای بزرگ، اندازه متن ۱۸ پیکسل و در نمایشگرهای کوچکتر یا مساوی ۷۶۸ پیکسل، اندازه متن ۱۵ پیکسل خواهد بود.
۴. آشنایی با Breakpoint
به اندازههایی از صفحه که در آنها چیدمان وبسایت تغییر میکند، Breakpoint گفته میشود.
چند اندازه متداول برای شروع طراحی:
| نوع دستگاه | عرض تقریبی |
|---|---|
| موبایل | تا ۶۰۰ پیکسل |
| تبلت | ۶۰۱ تا ۹۰۰ پیکسل |
| لپتاپ و کامپیوتر | بیشتر از ۹۰۰ پیکسل |
این اندازهها قانون ثابت و اجباری نیستند. بهتر است Breakpointها را بر اساس نیاز واقعی طراحی و محتوای صفحه انتخاب کنیم.
۵. واکنشگرا کردن منوی اصلی
در پروژه ما منوی اصلی با Flexbox طراحی شده است.
برای نمایش بهتر آن در موبایل میتوانیم از Media Query استفاده کنیم.
کد CSS:
@media (max-width: 768px) {
.header-content {
flex-direction: column;
align-items: center;
}
.main-nav {
justify-content: center;
gap: 12px;
}
.main-nav a {
font-size: 14px;
}
}در این حالت:
لوگو در بالای منو قرار میگیرد.
منو در بخش پایینتر نمایش داده میشود.
فاصله لینکها کاهش پیدا میکند.
در این جلسه منو را ساده و چندردیفه نگه میداریم. ساخت منوی باز و بستهشونده را میتوان در مراحل تکمیلی با JavaScript انجام داد.
۶. واکنشگرا کردن کارتهای دوره
در جلسه قبل کارتهای دوره را با CSS Grid در سه ستون قرار دادیم.
اکنون باید کاری کنیم که تعداد ستونها متناسب با عرض نمایشگر تغییر کند.
کد اولیه:
.course-list {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(3, 1fr);
gap: 25px;
}برای موبایل:
@media (max-width: 768px) {
.course-list {
grid-template-columns: 1fr;
}
}برای تبلت:
@media (min-width: 769px) and (max-width: 1024px) {
.course-list {
grid-template-columns: repeat(2, 1fr);
}
}نتیجه:
کامپیوتر: سه ستون
تبلت: دو ستون
موبایل: یک ستون
روش دیگر استفاده از auto-fit و minmax() است:
.course-list {
display: grid;
grid-template-columns: repeat(
auto-fit,
minmax(250px, 1fr)
);
gap: 25px;
}این روش به مرورگر اجازه میدهد تعداد ستونها را متناسب با فضای موجود تنظیم کند.
۷. واکنشگرا کردن تصاویر
تصاویر بزرگ ممکن است از محدوده صفحه خارج شوند.
برای جلوگیری از این مشکل:
img {
max-width: 100%;
height: auto;
display: block;
}توضیحات:
max-width: 100%: عرض تصویر از فضای والد خود بیشتر نمیشود.height: auto: نسبت طول و عرض تصویر حفظ میشود.display: block: از برخی فاصلههای ناخواسته اطراف تصویر جلوگیری میکند.
۸. استفاده صحیح از واحدهای اندازهگیری
در CSS واحدهای مختلفی برای اندازهگذاری داریم.
مهمترین آنها:
| واحد | کاربرد |
|---|---|
| px | اندازه ثابت برحسب پیکسل |
| % | اندازه نسبی نسبت به عنصر والد |
| rem | اندازه نسبت به فونت ریشه صفحه |
| vw | درصدی از عرض صفحه |
| vh | درصدی از ارتفاع صفحه |
مثال:
.container {
width: 90%;
max-width: 1200px;
margin: auto;
}در این مثال، عرض Container برابر ۹۰ درصد فضای والد است، اما از ۱۲۰۰ پیکسل بیشتر نمیشود.
این روش باعث میشود محتوا در نمایشگرهای مختلف فضای مناسبی داشته باشد.
۹. واکنشگرا کردن اندازه عنوانها و متنها
در موبایل بهتر است اندازه عنوانها متناسب با فضای نمایشگر باشد.
مثال:
.hero h2 {
font-size: 32px;
}
@media (max-width: 600px) {
.hero h2 {
font-size: 23px;
}
.hero p {
font-size: 14px;
}
}روش دیگر استفاده از تابع clamp() است:
.hero h2 {
font-size: clamp(23px, 4vw, 36px);
}این تابع سه مقدار دریافت میکند:
۱. حداقل اندازه
۲. اندازه ترجیحی
۳. حداکثر اندازه
مرورگر تلاش میکند اندازه متن را متناسب با فضای نمایشگر تنظیم کند، اما از محدوده تعیینشده خارج نمیشود.
۱۰. اصلاح فاصلهها در موبایل
در نمایشگرهای کوچک، فاصلههای زیاد ممکن است فضای زیادی از صفحه را اشغال کنند.
مثال:
.hero {
padding: 80px 20px;
}
@media (max-width: 600px) {
.hero {
padding: 40px 15px;
}
.content-section {
padding: 20px;
margin: 15px auto;
}
}با این کار فضای اضافی کاهش پیدا میکند و محتوای بیشتری در صفحه قابل مشاهده خواهد بود.
۱۱. استفاده از طراحی Mobile First
در روش Mobile First ابتدا طراحی را برای موبایل انجام میدهیم و سپس امکانات و چیدمان مناسب نمایشگرهای بزرگتر را اضافه میکنیم.
مثال:
.course-list {
display: grid;
grid-template-columns: 1fr;
gap: 20px;
}
@media (min-width: 768px) {
.course-list {
grid-template-columns: repeat(2, 1fr);
}
}
@media (min-width: 1024px) {
.course-list {
grid-template-columns: repeat(3, 1fr);
}
}در این روش، ابتدا یک ستون برای موبایل داریم، سپس در تبلت دو ستون و در کامپیوتر سه ستون نمایش داده میشود.
۱۲. آزمایش وبسایت در اندازههای مختلف
پس از اعمال تغییرات باید وبسایت را آزمایش کنیم.
در مرورگر Google Chrome:
۱. صفحه وبسایت را باز کنید.
۲. کلید F12 را فشار دهید.
۳. ابزار Developer Tools باز میشود.
۴. گزینه Toggle Device Toolbar را انتخاب کنید.
۵. اندازههای مختلف موبایل و تبلت را آزمایش کنید.
میتوانید از میان دستگاههای پیشنهادی مرورگر انتخاب کنید یا عرض صفحه را بهصورت دستی تغییر دهید.
موارد زیر را بررسی کنید:
آیا منو بهدرستی نمایش داده میشود؟
آیا کارتهای دوره از صفحه خارج نمیشوند؟
آیا تصاویر متناسب با صفحه هستند؟
آیا متنها خوانا هستند؟
آیا دکمهها فضای کافی برای لمس دارند؟
آیا اسکرول افقی ناخواسته ایجاد نشده است؟
تمرین عملی
پروژه وبسایت آموزشی را برای موبایل و تبلت آماده کنید.
مراحل:
۱. نمایش منوی اصلی را در موبایل اصلاح کنید.
۲. کارتهای دوره را در موبایل تکستونه و در تبلت دوستونه کنید.
۳. اندازه عنوان صفحه اصلی را کاهش دهید.
۴. تصاویر را واکنشگرا کنید.
۵. فاصلههای اضافی را در موبایل اصلاح کنید.
۶. تمام صفحات را با ابزار Developer Tools آزمایش کنید.
اهداف یادگیری جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید:
مفهوم Responsive Design را توضیح دهید.
از Media Query استفاده کنید.
Breakpoint مناسب انتخاب کنید.
منو و کارتهای دوره را واکنشگرا کنید.
تصاویر را با CSS سازگار کنید.
از واحدهای نسبی استفاده کنید.
طراحی Mobile First را اجرا کنید.
نمایش وبسایت را در دستگاههای مختلف آزمایش کنید.
افزودن قابلیتهای تعاملی به وبسایت با JavaScript ویدئو
آموزش اتصال JavaScript به پروژه عملی، ساخت منوی باز و بستهشونده، ایجاد نمایش جزئیات دورهها، مدیریت رویدادهای کاربر، اعتبارسنجی فرم تماس و افزودن قابلیتهای پویا به صفحات وبسایت.
افزودن قابلیتهای تعاملی به وبسایت با JavaScript
مقدمه
تا این مرحله یک وبسایت چندصفحهای آموزشی ساختهایم.
در جلسات قبل:
ساختار صفحات را با HTML ایجاد کردیم.
ظاهر وبسایت را با CSS طراحی کردیم.
صفحات را برای موبایل و کامپیوتر واکنشگرا کردیم.
اکنون میخواهیم با استفاده از JavaScript امکاناتی به وبسایت اضافه کنیم تا کاربران بتوانند با بخشهای مختلف آن تعامل داشته باشند.
در این جلسه چند قابلیت کاربردی را پیادهسازی میکنیم.
۱. اتصال JavaScript به پروژه
ابتدا فایل script.js را در پوشه js باز کنید.
سپس در انتهای بخش body تمام صفحات HTML، کد زیر را قرار دهید:
<script src="js/script.js"></script>مثال:
<body>
<h1>آموزشگاه مهارتآموزی</h1>
<script src="js/script.js"></script>
</body>به این ترتیب مرورگر فایل JavaScript را اجرا میکند.
قرار دادن این دستور در انتهای body کمک میکند عناصر HTML قبل از اجرای اسکریپت بارگذاری شوند.
۲. ایجاد پیام خوشامدگویی
میخواهیم هنگام ورود کاربر به صفحه اصلی، پیام خوشامدگویی نمایش داده شود.
در فایل index.html داخل بخش Hero این عنصر را اضافه کنید:
<p id="welcomeMessage">
به وبسایت ما خوش آمدید.
</p>در فایل script.js بنویسید:
let welcomeMessage = document.getElementById("welcomeMessage");
if (welcomeMessage) {
welcomeMessage.textContent =
"به وبسایت آموزشگاه مهارتآموزی خوش آمدید.";
}در این مثال از شرط استفاده کردهایم تا کد فقط زمانی اجرا شود که عنصر موردنظر در صفحه وجود داشته باشد.
این نکته مهم است؛ چون فایل JavaScript ممکن است در تمام صفحات بارگذاری شود، اما همه صفحات عناصر یکسانی ندارند.
۳. ساخت منوی باز و بستهشونده در موبایل
در جلسه قبل منوی اصلی را واکنشگرا کردیم.
اکنون میخواهیم در موبایل یک دکمه داشته باشیم که با کلیک روی آن منو باز و بسته شود.
مرحله اول: تغییر HTML
در بخش Header صفحه، منو را به شکل زیر تنظیم کنید:
<header class="site-header">
<div class="container header-content">
<h1 class="logo">آموزشگاه مهارتآموزی</h1>
<button
type="button"
class="menu-toggle"
id="menuToggle"
aria-expanded="false"
aria-controls="mainMenu">
☰
</button>
<nav class="main-nav" id="mainMenu">
<a href="index.html">صفحه اصلی</a>
<a href="about.html">درباره ما</a>
<a href="courses.html">دورهها</a>
<a href="contact.html">تماس با ما</a>
</nav>
</div>
</header>مرحله دوم: تغییر CSS
به فایل style.css اضافه کنید:
.menu-toggle {
display: none;
font-size: 24px;
padding: 8px 14px;
}
@media (max-width: 768px) {
.menu-toggle {
display: block;
}
.header-content {
flex-direction: row;
justify-content: space-between;
}
.main-nav {
display: none;
width: 100%;
flex-direction: column;
gap: 12px;
}
.main-nav.active {
display: flex;
}
}مرحله سوم: کدنویسی JavaScript
در فایل script.js بنویسید:
let menuToggle = document.getElementById("menuToggle");
let mainMenu = document.getElementById("mainMenu");
if (menuToggle && mainMenu) {
menuToggle.addEventListener("click", function() {
mainMenu.classList.toggle("active");
let isOpen = mainMenu.classList.contains("active");
menuToggle.setAttribute("aria-expanded", isOpen);
});
}اکنون در موبایل با کلیک روی دکمه، منو باز و بسته میشود.
نکته: برای اینکه کد منو در همه صفحات کار کند، ساختار Header و شناسههای آن باید در تمام صفحات یکسان باشند.
۴. نمایش و مخفی کردن توضیحات دورهها
میخواهیم کاربر با کلیک روی دکمه هر دوره، توضیحات بیشتری مشاهده کند.
در صفحه courses.html یکی از کارتها را به این شکل تغییر دهید:
<article class="course-card">
<h3>دوره آموزش HTML</h3>
<p>آموزش ساختار صفحات وب</p>
<button
type="button"
class="details-button"
data-target="htmlDetails">
توضیحات بیشتر
</button>
<div id="htmlDetails" hidden>
<p>
در این دوره با ساختار اسناد HTML،
تگها، لینکها، تصاویر و فرمها آشنا میشوید.
</p>
</div>
</article>JavaScript:
let detailButtons = document.querySelectorAll(".details-button");
detailButtons.forEach(function(button) {
button.addEventListener("click", function() {
let targetId = button.dataset.target;
let details = document.getElementById(targetId);
if (details) {
details.hidden = !details.hidden;
button.textContent = details.hidden
? "توضیحات بیشتر"
: "بستن توضیحات";
}
});
});اکنون کاربر میتواند توضیحات هر دوره را مشاهده یا مخفی کند.
برای کارتهای دیگر نیز میتوانید همین ساختار را با شناسههای متفاوت تکرار کنید.
۵. ساخت دکمه بازگشت به بالای صفحه
در صفحات طولانی، بهتر است دکمهای برای بازگشت به بالای صفحه داشته باشیم.
HTML:
<button type="button" id="backToTop">
بازگشت به بالا
</button>CSS:
#backToTop {
position: fixed;
bottom: 20px;
left: 20px;
display: none;
z-index: 100;
}JavaScript:
let backToTop = document.getElementById("backToTop");
if (backToTop) {
window.addEventListener("scroll", function() {
if (window.scrollY > 300) {
backToTop.style.display = "block";
} else {
backToTop.style.display = "none";
}
});
backToTop.addEventListener("click", function() {
window.scrollTo({
top: 0,
behavior: "smooth"
});
});
}با این کد، وقتی کاربر بیش از ۳۰۰ پیکسل به پایین صفحه برود، دکمه ظاهر میشود.
۶. اعتبارسنجی فرم تماس با JavaScript
در جلسه ۲۸ با اعتبارسنجی فرمها آشنا شدیم.
اکنون همان مهارت را در پروژه واقعی خود پیاده میکنیم.
در فایل contact.html فرم را به شکل زیر تنظیم کنید:
<form id="contactForm" novalidate>
<label for="name">نام:</label>
<input type="text" id="name">
<label for="email">ایمیل:</label>
<input type="email" id="email">
<label for="message">پیام:</label>
<textarea id="message"></textarea>
<button type="submit">ارسال پیام</button>
<p id="formMessage" aria-live="polite"></p>
</form>ویژگی novalidate بررسی خودکار مرورگر را برای این فرم غیرفعال میکند تا اعتبارسنجی موردنظر خودمان را با JavaScript انجام دهیم.
کد JavaScript:
let contactForm = document.getElementById("contactForm");
if (contactForm) {
contactForm.addEventListener("submit", function(event) {
event.preventDefault();
let name = document.getElementById("name").value.trim();
let email = document.getElementById("email").value.trim();
let message = document.getElementById("message").value.trim();
let formMessage = document.getElementById("formMessage");
if (name === "") {
formMessage.textContent = "نام خود را وارد کنید.";
return;
}
if (email === "") {
formMessage.textContent = "ایمیل خود را وارد کنید.";
return;
}
if (!document.getElementById("email").checkValidity()) {
formMessage.textContent = "ساختار ایمیل صحیح نیست.";
return;
}
if (message.length < 10) {
formMessage.textContent = "پیام باید حداقل ۱۰ کاراکتر باشد.";
return;
}
formMessage.textContent =
"اطلاعات فرم با موفقیت بررسی شد.";
formMessage.className = "success";
});
}توجه: این فرم فقط اطلاعات را در مرورگر بررسی میکند و هنوز پیام را به سرور ارسال نمیکند.
۷. نمایش تاریخ و ساعت در وبسایت
میتوانیم در صفحه اصلی تاریخ روز را نمایش دهیم.
HTML:
<p id="currentDate"></p>JavaScript:
let currentDate = document.getElementById("currentDate");
if (currentDate) {
let today = new Date();
currentDate.textContent =
"تاریخ سیستم: " + today.toLocaleDateString("fa-IR");
}در این مثال از شیء Date برای دریافت تاریخ سیستم استفاده میکنیم.
۸. مدیریت فایل JavaScript در پروژه
اکنون چند قابلیت مختلف به فایل script.js اضافه کردهایم.
بهتر است کدها را با توضیحات جدا کنیم تا مدیریت پروژه سادهتر شود.
ساختار پیشنهادی:
// Welcome Message
// Mobile Menu
// Course Details
// Back To Top
// Contact Form Validation
// Current Dateاین روش باعث میشود هنگام توسعه پروژه، سریعتر بخش موردنظر را پیدا کنیم.
۹. نکات مهم در اجرای پروژه
پس از افزودن قابلیتها، موارد زیر را آزمایش کنید:
۱. منوی موبایل باز و بسته شود.
۲. توضیحات دورهها با کلیک نمایش داده شوند.
۳. دکمه بازگشت به بالا درست کار کند.
۴. فرم تماس اطلاعات ناقص را نپذیرد.
۵. پیامهای خطا و موفقیت نمایش داده شوند.
۶. قابلیتهای مربوط به هر صفحه در صفحههای دیگر خطای JavaScript ایجاد نکنند.
برای بررسی خطاها از بخش Console در Developer Tools مرورگر استفاده کنید.
تمرین عملی
پروژه را با قابلیتهای زیر تکمیل کنید:
منوی باز و بستهشونده موبایل
نمایش و مخفی کردن توضیحات دورهها
دکمه بازگشت به بالای صفحه
اعتبارسنجی فرم تماس
نمایش تاریخ روز در صفحه اصلی
سپس وبسایت را در کامپیوتر و موبایل آزمایش کنید.
اهداف یادگیری جلسه
در پایان این جلسه باید بتوانید:
JavaScript را به صفحات پروژه متصل کنید.
عناصر HTML را با DOM مدیریت کنید.
منوی تعاملی بسازید.
محتوای صفحات را نمایش یا مخفی کنید.
رویدادهای کاربر را مدیریت کنید.
فرم تماس را اعتبارسنجی کنید.
از شیء Date استفاده کنید.
خطاهای JavaScript را در مرورگر بررسی کنید.
تکمیل پروژه، آزمایش و رفع ایرادهای وبسایت ویدئو
آموزش یکپارچهسازی صفحات، بررسی لینکها و مسیر فایلها، آزمایش قابلیتهای HTML و CSS و JavaScript، رفع خطاهای ظاهری و عملکردی، بررسی سازگاری در مرورگرها و آمادهسازی نسخه نهایی پروژه برای ارائه.
جلسه ۳۴: تکمیل پروژه، آزمایش و رفع ایرادهای وبسایت
مقدمه
در جلسات گذشته یک وبسایت چندصفحهای برای یک آموزشگاه مهارتآموزی طراحی کردیم. در این پروژه از سه فناوری اصلی طراحی وب استفاده کردیم:
HTML برای ایجاد ساختار صفحات
CSS برای طراحی ظاهر و چیدمان
JavaScript برای ایجاد قابلیتهای تعاملی
در این جلسه قرار است پروژه را مانند یک طراح وب حرفهای بررسی کنیم، خطاهای احتمالی را پیدا کنیم و نسخه نهایی را برای ارائه آماده کنیم.
هدف این است که فقط یک وبسایت ساخته نشده باشد، بلکه مطمئن شویم صفحات آن درست کار میکنند.
بخش اول: بررسی ساختار پروژه
ابتدا پوشه اصلی پروژه را باز کنید.
ساختار پیشنهادی ما به شکل زیر است:
training-website/
│
├── index.html
├── about.html
├── courses.html
├── course-details.html
├── contact.html
│
├── css/
│ └── style.css
│
├── js/
│ └── script.js
│
└── images/
├── logo.png
├── banner.jpg
├── course-1.jpg
└── course-2.jpgبررسی مسیر فایلها
یکی از خطاهای رایج در طراحی وب، اشتباه بودن مسیر فایلها است.
برای مثال:
<link rel="stylesheet" href="css/style.css">این دستور فایل CSS را از پوشه css بارگذاری میکند.
برای اتصال JavaScript:
<script src="js/script.js"></script>و برای نمایش تصویر:
<img src="images/logo.png" alt="لوگوی آموزشگاه">نکته مهم: نام پوشهها و فایلها باید دقیقاً با مسیری که در کد نوشتهاید مطابقت داشته باشد. حتی تفاوت حروف بزرگ و کوچک نیز ممکن است در بعضی سرورها باعث خطا شود.
بخش دوم: آزمایش تمام صفحات وبسایت
حالا باید تمام صفحات پروژه را یکییکی باز کنیم.
صفحات مورد بررسی:
صفحه اصلی
صفحه درباره ما
صفحه دورهها
صفحه جزئیات دوره
صفحه تماس با ما
برای هر صفحه موارد زیر را بررسی کنید:
آیا صفحه بدون خطا باز میشود؟
آیا عنوان صفحه درست نمایش داده میشود؟
آیا لوگو و تصاویر بارگذاری میشوند؟
آیا منوی بالای صفحه نمایش داده میشود؟
آیا لینکهای منو به صفحات صحیح هدایت میشوند؟
آیا بخش پایانی صفحه یا Footer درست نمایش داده میشود؟
بررسی لینکها
برای نمونه، لینک صفحه اصلی باید مشابه کد زیر باشد:
<a href="index.html">صفحه اصلی</a>لینک صفحه درباره ما:
<a href="about.html">درباره ما</a>لینک تماس با ما:
<a href="contact.html">تماس با ما</a>روی تمام لینکها کلیک کنید و مطمئن شوید مقصد آنها درست است.
بخش سوم: بررسی خطاهای بارگذاری فایلها
مرورگر ابزارهایی دارد که به کمک آنها میتوانیم خطاهای پروژه را شناسایی کنیم.
در مرورگر Chrome:
صفحه وبسایت را باز کنید.
کلید
F12را فشار دهید.وارد زبانه
Consoleشوید.خطاهای نمایشدادهشده را بررسی کنید.
خطاهای رایج:
404 Not Found: فایل موردنظر پیدا نشده است.Failed to load resource: مرورگر نتوانسته یک فایل را بارگذاری کند.Uncaught ReferenceError: متغیر یا تابعی تعریف نشده است.Uncaught TypeError: عملیات نامعتبر روی یک مقدار انجام شده است.
برای مثال، اگر فایل تصویر اشتباه آدرسدهی شده باشد، ممکن است خطای 404 مشاهده شود.
در این شرایط باید مسیر فایل را اصلاح کنیم.
بخش چهارم: اعتبارسنجی کدهای HTML
کد HTML باید ساختار استاندارد و صحیحی داشته باشد.
موارد مهم:
استفاده از
<!DOCTYPE html>وجود عناصر
html،headوbodyبسته شدن صحیح تگها
استفاده از عنوان مناسب برای صفحه
استفاده از ویژگی
altبرای تصاویراستفاده صحیح از تگهای معنایی مانند
header،nav،mainوfooter
برای بررسی دقیقتر میتوان از ابزار اعتبارسنجی HTML موسسه W3C استفاده کرد.
آدرس ابزار:
فایل HTML یا آدرس صفحه را وارد کنید تا خطاهای ساختاری احتمالی نمایش داده شوند.
بخش پنجم: آزمایش ظاهر وبسایت و CSS
در این مرحله باید تمام صفحات را از نظر ظاهری بررسی کنیم.
مواردی که باید کنترل شوند
فونتها بهدرستی نمایش داده شوند.
رنگ متن و پسزمینه مناسب باشد.
تصاویر از محدوده خود خارج نشوند.
کارتهای دورهها منظم باشند.
فاصله بین بخشها مناسب باشد.
دکمهها و فرمها ظاهر یکسان و هماهنگ داشته باشند.
هیچ بخش مهمی روی بخش دیگر قرار نگرفته باشد.
بررسی مشکل Overflow
گاهی عرض یک عنصر از عرض صفحه بیشتر میشود و باعث ایجاد اسکرول افقی میشود.
برای جلوگیری از این مشکل میتوان از دستور زیر استفاده کرد:
* {
box-sizing: border-box;
}
img {
max-width: 100%;
height: auto;
}در صورت مشاهده مشکل، باید علت اصلی آن را پیدا کنیم؛ ممکن است عرض ثابت یک عنصر یا فاصلههای اضافی باعث ایجاد مشکل شده باشد.
بخش ششم: آزمایش نسخه موبایل
وبسایت باید در اندازههای مختلف صفحه نمایش بهدرستی کار کند.
در Chrome:
کلید
F12را فشار دهید.ابزار
Toggle Device Toolbarرا انتخاب کنید.اندازه نمایش را روی موبایل قرار دهید.
صفحات مختلف را بررسی کنید.
موارد مهم:
منوی موبایل باز و بسته شود.
متنها از محدوده صفحه خارج نشوند.
کارتهای دورهها به شکل منظم زیر یکدیگر قرار بگیرند.
تصاویر متناسب با عرض صفحه تغییر اندازه دهند.
دکمهها بهراحتی قابل لمس باشند.
فرمها در موبایل قابل استفاده باشند.
وبسایت را فقط در یک اندازه بررسی نکنید؛ چند اندازه مختلف را آزمایش کنید.
بخش هفتم: آزمایش قابلیتهای JavaScript
حالا باید مطمئن شویم قابلیتهایی که در جلسات قبلی ایجاد کردیم درست کار میکنند.
۱. آزمایش منوی موبایل
صفحه را در حالت موبایل باز کنید.
روی دکمه منو کلیک کنید.
بررسی کنید منو باز شود.
دوباره کلیک کنید و مطمئن شوید منو بسته میشود.
۲. آزمایش نمایش جزئیات دورهها
وارد صفحه دورهها شوید.
روی دکمه نمایش جزئیات کلیک کنید.
بررسی کنید اطلاعات دوره نمایش داده شود.
دوباره روی دکمه کلیک کنید و بسته شدن بخش را کنترل کنید.
۳. آزمایش دکمه بازگشت به بالا
صفحه را به پایین اسکرول کنید.
روی دکمه بازگشت به بالا کلیک کنید.
بررسی کنید صفحه به بالای سایت برگردد.
۴. آزمایش فرم تماس
فرم تماس را باز کنید.
بدون وارد کردن اطلاعات روی دکمه ارسال کلیک کنید.
بررسی کنید پیام خطا نمایش داده شود.
اطلاعات ناقص وارد کنید و دوباره آزمایش کنید.
اطلاعات معتبر وارد کنید و رفتار فرم را بررسی کنید.
نکته بسیار مهم: فرمی که در این پروژه ساختهایم، اعتبارسنجی سمت مرورگر را انجام میدهد. برای ارسال واقعی اطلاعات به مدیر سایت، ذخیره اطلاعات یا ارسال ایمیل، باید یک بخش سمت سرور مانند PHP یا یک سرویس API به پروژه اضافه شود.
بخش هشتم: بررسی دسترسپذیری وبسایت
یک وبسایت استاندارد باید برای کاربران مختلف قابل استفاده باشد.
چند نکته مهم:
توضیح تصاویر
برای تصاویر از ویژگی alt استفاده کنید:
<img src="images/logo.png" alt="لوگوی آموزشگاه گام فردا">استفاده از Label در فرمها
برای هر فیلد فرم، عنوان مشخص قرار دهید:
<label for="fullname">نام و نام خانوادگی</label>
<input
type="text"
id="fullname"
name="fullname"
>استفاده از دکمه استاندارد
برای دکمههایی که فرم را ارسال نمیکنند، نوع دکمه را مشخص کنید:
<button type="button">نمایش اطلاعات</button>برای ارسال فرم:
<button type="submit">ارسال فرم</button>کنترل صفحه با صفحهکلید
بررسی کنید کاربر بتواند با کلید Tab بین لینکها و دکمهها حرکت کند و عناصر فعال بهوضوح قابل تشخیص باشند.
همچنین ترتیب عنوانها، خوانایی متن و تضاد رنگ متن با پسزمینه را بررسی کنید.
بخش نهم: بهینهسازی فایلها
پس از اطمینان از عملکرد صحیح پروژه، نوبت به بهینهسازی میرسد.
بهینهسازی تصاویر
تصاویر غیرضروری را حذف کنید.
ابعاد تصاویر را متناسب با محل استفاده انتخاب کنید.
حجم تصاویر را کاهش دهید.
در صورت امکان از فرمت
WebPاستفاده کنید.
مرتبسازی کدها
کدهای تکراری CSS را حذف کنید.
فایلهای JavaScript را مرتب کنید.
نامگذاری متغیرها و توابع را واضح انتخاب کنید.
بخشهای مختلف کد را با توضیحات مناسب جدا کنید.
هدف این است که پروژه علاوه بر درست کار کردن، قابل نگهداری و توسعه نیز باشد.
بخش دهم: آزمایش در مرورگرهای مختلف
وبسایت را فقط در یک مرورگر آزمایش نکنید.
حداقل در مرورگرهای زیر بررسی کنید:
Google Chrome
Microsoft Edge
Mozilla Firefox
در صورت امکان، وبسایت را با یک گوشی واقعی نیز باز کنید.
تفاوتهای احتمالی در فونت، فاصلهها، اندازه تصاویر و عملکرد منوها را بررسی کنید.
بخش یازدهم: آمادهسازی نسخه نهایی پروژه
وقتی تمام آزمایشها انجام شد و ایرادها برطرف شدند، پروژه را برای تحویل آماده کنید.
مراحل:
یک نسخه پشتیبان از پوشه پروژه تهیه کنید.
نام پوشه را مشخص و استاندارد انتخاب کنید.
فایلهای اضافی و آزمایشی را حذف کنید.
مطمئن شوید همه تصاویر، فایلهای CSS و JavaScript همراه پروژه هستند.
پوشه نهایی را بهصورت فایل ZIP فشرده کنید.
برای مثال:
training-website-final.zip
این فایل میتواند برای ارائه پروژه، انتقال به سیستم دیگر یا نگهداری نسخه نهایی استفاده شود.
بخش دوازدهم: چکلیست نهایی پروژه
قبل از اعلام پایان پروژه، موارد زیر را بررسی کنید:
تمام صفحات وبسایت باز میشوند.
لینکهای داخلی درست کار میکنند.
تصاویر بدون خطا نمایش داده میشوند.
فایل CSS به همه صفحات متصل است.
فایل JavaScript بهدرستی اجرا میشود.
منوی موبایل کار میکند.
جزئیات دورهها نمایش داده میشوند.
فرم تماس اعتبارسنجی میشود.
صفحه در موبایل و کامپیوتر مناسب است.
خطاهای مهم Console برطرف شدهاند.
ظاهر صفحات در مرورگرهای مختلف بررسی شده است.
نسخه پشتیبان پروژه تهیه شده است.
تمرین پایانی دوره
اکنون بهعنوان پروژه نهایی، وبسایت آموزشگاه مهارتآموزی را از ابتدا تا انتها بررسی کنید.
از صفحه اصلی شروع کنید و تمام صفحات، لینکها، تصاویر، فرمها، منوها و قابلیتهای تعاملی را آزمایش کنید.
هر ایرادی که مشاهده میکنید در یک فایل متنی ثبت کنید و سپس برای رفع آن اقدام کنید.
در پایان باید یک وبسایت چندصفحهای داشته باشید که:
ساختار آن با HTML ایجاد شده باشد.
ظاهر آن با CSS طراحی شده باشد.
قابلیتهای تعاملی آن با JavaScript پیادهسازی شده باشد.
در اندازههای مختلف صفحه نمایش قابل استفاده باشد.
از نظر ساختار و عملکرد آزمایش شده باشد.
مسیر ادامه یادگیری
با پایان این دوره، شما با سه فناوری اصلی طراحی وب آشنا شدهاید:
HTML
CSS
JavaScript
اما این تازه شروع مسیر حرفهای طراحی وب است.
برای ادامه میتوانید به سراغ موضوعات زیر بروید:
PHP برای برنامهنویسی سمت سرور
SQL و طراحی پایگاه داده
اتصال فرمها به پایگاه داده و ذخیره اطلاعات
طراحی سایت با WordPress
آشنایی با فریمورکهای JavaScript مانند React
توسعه پروژههای واقعی و ورود به بازار کار
توجه داشته باشید که این موضوعات در دورههای جداگانه آموزش داده خواهند شد و جزو محتوای این دوره نیستند.
تبریک؛ دوره جامع طراحی وب به پایان رسید!
در این دوره از شناخت ساختار وب و HTML شروع کردید، با CSS ظاهر صفحات را طراحی کردید، با JavaScript قابلیتهای تعاملی ساختید و در نهایت یک پروژه چندصفحهای را به مرحله آزمایش و آمادهسازی نهایی رساندید.
اکنون میتوانید با تمرین بیشتر، پروژههای شخصی و تجاری طراحی کنید و مهارت خود را برای ورود به بازار کار توسعه دهید.
یادتان باشد: مهارت طراحی وب با ساخت پروژههای واقعی تقویت میشود، نه فقط با مطالعه کدها.
ریال ۱۱۹.۰۰۰.۰۰۰

نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.